«Φτερά» (δύο αποσπάσματα)

1. Παρέμειναν καθισμένοι σε ένα τραπέζι έξω, στη βεράντα. Στο απογευματινό φως της δύσης που πλησίαζε, τα πιάτα που ήταν όλα σε ένα βαθύ κόκκινο χρώμα, έλαμπαν πάνω στο ροζ τραπεζομάντιλο, σαν λιμνούλες αίματος. Η μυρωδιά των πούρων, των σμέουρων και του κρασιού που είχε απομείνει στα ποτήρια ανακατευόταν με το άρωμα των λουλουδιών του κήπου. Από το σπίτι ερχόταν ο ήχος μιας γυναικείας φωνής που τραγουδούσε κάποια παλιά άρια, διανθισμένη πότε πότε από μια σύντομη σιωπή ή από ένα ξέσπασμα ομιλιών και γέλιων. Και όταν μέσα άναψαν το τζάκι, η θέα από τη βεράντα, που αυτή την ώρα ήταν σχεδόν κατασκότεινη, θύμιζε το σκηνικό για το L’ intérieur του Μέτερλινκ. Μιλούσε ο Ούγκο Ορσίνι, χλωμός, χωρίς γένια, με ένα κόκκινο γαρίφαλο στο πέτο: «Δεν μπορείτε να φανταστείτε με τι είδους γυναίκα ξοδεύει τη ζωή του. Αν ένας άντρας δεν κλίνει στον ασκητισμό, δεν υπάρχει μεγαλύτερο έγκλημα από την αγνή αγάπη. Κοιτάξτε μόνο πώς τον κατάντησε αυτή η αγνή αγάπη του για την Μπλόνσκαγια: το μόνο ελκυστικό στην Τσίμπο είναι αυτά τα διεφθαρμένα μάτια σαν της γοργόνας στο χλωμό της πρόσωπο. Το στόμα της –αχ αυτό το στόμα της!‒ απλώς ακούστε την πώς μιλάει. Τίποτα δεν είναι αρκετά άγουστο γι’ αυτήν ώστε να μην το επαναλάβει, κάθε λέξη που προφέρει είναι σκέτη χυδαιότητα! Σαν το κορίτσι στο παραμύθι, κάθε φορά που ανοίγει το στόμα της, πετάγεται έξω ένα ποντίκι ή ένα βατράχι. Κυριολεκτικά! Και δεν τον αφήνει να φύγει. Θα ξεχάσει και την Μπλόνσκαγια και το ταλέντο του και τον κόσμο ολόκληρο για χάρη αυτής της γυναίκας. Σύντομα θα έχει πεθάνει ως άνθρωπος, και ειδικά ως καλλιτέχνης». «Και πιστεύετε πως αν η Μπλόνσκαγια… αν την αγαπούσε με διαφορετικό τρόπο, θα ήταν σε θέση να διακόψει με την Τσίμπο;» «Ναι, το πιστεύω». Μετά από μια παύση άρχισε να μιλάει δειλά ο Βάνια: «Πραγματικά τον θεωρείτε ανίκανο για μια αγνή αγάπη;» «Δεν βλέπετε τι έγινε; Αρκεί να κοιτάξετε το πρόσωπό του. Δεν το θεωρώ και σίγουρο ‒ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για το τι συμβαίνει σ’ αυτόν τον κόσμο‒ αλλά βλέπω πως καταστρέφεται και βλέπω και τι τον καταστρέφει και αυτό με κάνει έξαλλο, επειδή τον συμπαθώ πάρα πολύ και τον θαυμάζω. Γι’ αυτό και νιώθω και απέναντι στην Τσίμπο και στην Μπλόνσκαγια το ίδιος μίσος». Ο Ορσίνι τέλειωσε το τσιγάρο του και μπήκε μέσα, ενώ ο Βάνια, μόνος πια, συνέχισε να σκέφτεται τον νεαρό καλλιτέχνη και τις ξανθές του μπούκλες και το μυτερό γενάκι του, με τα ξεθωριασμένα του μάτια, τα πολύ έντονα κάτω απ’ τα πυκνά του φρύδια που είχαν το χρώμα του σκούρου χρυσού, με την περιπαικτική και θλιμμένη έκφραση συγχρόνως. Και για κάποιον λόγο οι σκέψεις του πέρασαν στον Στρουπ. Από το πρόχειρο σαλόνι ερχόταν η φωνή της μαντάμ Μονιέ, μια φωνή πουλιού, επιτηδευμένη: «Θυμάστε τον πίνακα του Σεγκαντίνι με κείνο το πνεύμα με τα τεράστια φτερά που κάθεται πάνω από τους εραστές, δίπλα στην βουνίσια πηγή; Οι εραστές είναι που θα έπρεπε να έχουν φτερά και όλοι αυτοί που είναι γενναίοι και ελεύθεροι και δεν φοβούνται να ερωτευτούν». 2. «Για σκέψου, Βάνια, τι θαύμα, να… ένας ξένος άνθρωπος, εντελώς ξένος, με διαφορετικά πόδια, και δέρμα και μάτια, και να είναι όλος δικός σου, όλος, όλος, να μπορείς να τον κοιτάς, να τον φιλάς, να τον αγγίζεις, κάθε κομματάκι στο κορμί του, όπου να είναι, και τις ξανθές τριχούλες που φυτρώνουν στα χέρια του, και κάθε ελίτσα, κάθε ουλή τού δέρματος του απέραντα αγαπημένου. Και να τα ξέρεις όλα γι’ αυτόν, πώς περπατάει, πώς κοιμάται, πώς σχηματίζονται οι ρυτίδες στο πρόσωπό του όταν χαμογελάει, πώς σκέφτεται, πώς μυρίζει το κορμί του. Και τότε γίνεσαι κάτι άλλο, όχι ο εαυτός σου, λες κι εσύ μαζί του είστε το ίδιο και το αυτό: κολλάς πάνω του με τη σάρκα, με το δέρμα σου και στον έρωτα δεν υπάρχει, Βάνια, μεγαλύτερη ευτυχία, ο έρωτας είναι αβάσταχτος, αβάσταχτος! Και να τι θα σου πω, Βάνια: Είναι πιο εύκολο να μην κατέχεις αγαπώντας, παρά να κατέχεις χωρίς ν’ αγαπάς. Ο γάμος, ο γάμος: το μυστήριο δεν είναι να σε ευλογήσει ο παπάς και να έρθουν παιδιά: και η γάτα εκεί πέρα πάει και γεννοβολάει τέσσερις φορές τον χρόνο, μυστήριο είναι όταν η ψυχή καίγεται να δοθεί στον άλλον και να τον πάρει ολόκληρο, έστω και για μια μέρα, και αν φλέγεται η ψυχή και των δυο, αυτό σημαίνει πως τους ένωσε ο Θεός. Αμαρτία είναι το να κάνεις έρωτα με κρύα καρδιά ή από υπολογισμό, ενώ όποιον αγγίζει η φωτιά, αυτός ό,τι και να κάνει θα παραμείνει καθαρός ενώπιον του Θεού. Ό,τι και να κάνει, όποιον αγγίξει το πνεύμα του έρωτα θα του συγχωρεθούν όλα, επειδή δεν είναι ο εαυτός του, παρά είναι αλλοπαρμένος, θριαμβευτής…». Και η Μάρια Ντμίτριεβνα, ταραγμένη, σηκωνόταν και πηγαινοερχόταν από τη μια μηλιά στην άλλη, κι ύστερα πάλι σωριαζόταν δίπλα στον Βάνια στο παγκάκι απ’ όπου έβλεπαν τον μισό Βόλγα, τα ατελείωτα δάση στην απέναντι όχθη και στο βάθος δεξιά την άσπρη εκκλησία του χωριού. «Και είναι τρομαχτικό, Βάνια, όταν σε αγγίζει ο έρωτας, χαίρεσαι, αλλά τρομάζεις κιόλας. Είναι σαν να πετάς και να πέφτεις όλη την ώρα, ή να πεθαίνεις, όπως στα όνειρα κάποιες φορές. Και όπου και να πας σε στοιχειώνει κάποιο χαρακτηριστικό του προσώπου του αγαπημένου σου, τα μάτια, τα μαλλιά ή η περπατησιά του. Και είναι παράξενο, πραγματικά… στο κάτω κάτω δεν είναι παρά ένα πρόσωπο… Με μια μύτη στη μέση, ένα στόμα, δυο μάτια. Τι είναι αυτό που σε ταράζει, σε αιχμαλωτίζει; Άλλωστε τόσα πρόσωπα βλέπεις, και όμορφα, τα θαυμάζεις όπως όταν βλέπεις ένα λουλούδι ή ένα πολύτιμο ύφασμα, ενώ το άλλο πρόσωπο ακόμα και όμορφο να μην είναι σου γυρίζει ανάποδα όλη σου την ψυχή, εσένα μόνο, όχι όλων, αυτό και μόνο το πρόσωπο. Σε τι οφείλεται αυτό; Και κάτι ακόμα», πρόσθεσε διστακτικά η ομιλήτρια, «δεν είναι δύσκολο να πιστέψεις πως οι άντρες αγαπάνε γυναίκες και οι γυναίκες άντρες, αλλά λένε πως συμβαίνει να αγαπάει μια γυναίκα μια άλλη γυναίκα και ένας άντρας έναν άλλο άντρα, συμβαίνει, λένε, το διάβασα κι εγώ η ίδια στους Βίους των Αγίων: ο σεβάσμιος Ευγένιος, ο Νιφόντ, ο Παφνούτι Μπορόφσκι, για να μην πούμε πάλι για τον τσάρο Ιβάν Βασίλιεβιτς. Δεν είναι δύσκολο και να το πιστέψεις, άραγε είναι αδύνατον ο Θεός να έβαλε και αυτό το αγκάθι στην ανθρώπινη καρδιά ανάμεσα σε άλλα; Είναι δύσκολο, Βάνια, να πας ενάντια σ’ αυτά που έχεις μέσα σου, άσε που μπορεί να είναι και αμαρτία». Ο ήλιος είχε σχεδόν χαθεί πίσω από τις οδοντωτές κορφές των ελάτων μακριά και τα σημεία του Βόλγα που διακρίνονταν άστραφταν κίτρινα με μια χρυσαφιά απόχρωση. Η Μάρια Ντμίτριεβνα κοιτούσε σιωπηλή το σκοτεινό δάσος στην άλλη όχθη και την όλο και πιο αχνή πορφύρα του απογευματινού ουρανού. Σιωπούσε και ο Βάνια, λες να συνέχιζε να ακούει τη συνομιλήτριά του, με μισάνοιχτο στόμα, με όλη του την ύπαρξη. Μετά από λίγο,με θλιμμένο αλλά και κάπως επικριτικό ύφοςπαρατήρησε: «Πολλοί άνθρωποι, όμως, αμαρτάνουν από περιέργεια, από αλαζονεία ή από απληστία». «Ναι, συμβαίνει κι αυτό, όλα συμβαίνουν» παραδέχτηκε κάπως συνεσταλμένα η Μάρια Ντμίτριεβνα, χωρίς να αλλάξει τη στάση του κορμιού της ούτε να στραφεί προς τον Βάνια, «αυτοί όμως που το έχουν μέσα τους, γι’ αυτούς είναι δύσκολο, αχ πόσο δύσκολο, Βάνιετσκα! Δεν το λέω για να παραπονεθώ: οι άλλοι έχουν εύκολη ζωή, αλλά τι να την κάνουν; Είναι σαν λαχανόσουπα χωρίς αλάτι: να σε χορταίνει, αλλά να μην σου αρέσει».

«Φτερά» (δύο αποσπάσματα)

Σύνδεση