Μέσα στο μυαλό των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν

Από τους ΚΑΣΡΑ ΑΡΑΜΠΙ και ΣΑΕΪΝΤ ΓΚΟΛΚΑΡ Τα ετήσια συνέδρια που διοργανώνει το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης αποκαλύπτουν μια κοσμοθεωρία που βασίζεται στη συνεχή αντιπαράθεση με τη Δύση. Το Πανεπιστήμιο Ιμάμ Χοσσεΐν, ο ακαδημαϊκός βραχίονας του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC), συγκάλεσε πρόσφατα το τρίτο «Διεθνές Συνέδριο για την Παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών». Παρότι παρουσιάστηκε ως πανεπιστημιακή συνάντηση, η εκδήλωση ήταν στην πραγματικότητα μια τελετουργική επιβεβαίωση ενός κεντρικού δόγματος του Σώματος των Φρουρών: ότι η εποχή της αμερικανικής κυριαρχίας έχει τελειώσει και ότι η Ισλαμική Επανάσταση του Ιράν συγκαταλέγεται μεταξύ των δυνάμεων που επιταχύνουν την πτώση της. Η επίσημη ιστοσελίδα του συνεδρίου παραθέτει τη θεωρία του Σάμιουελ Π. Χάντινγκτον για την περιοδική παρακμή των ΗΠΑ, προτού διακηρύξει ότι ο 21ος αιώνας σηματοδοτεί την οριστική κατάρρευση της δυτικής ηγεμονίας και την άνοδο μιας νέας ισλαμικής παγκόσμιας τάξης. Δεν πρόκειται για απλή προπαγάνδα. Είναι ένα παράθυρο στην πολιτική θεολογία του IRGC, μια κοσμοθεωρία στην οποία ο αντιαμερικανισμός δεν είναι τόσο μια γεωπολιτική στρατηγική όσο ένα δόγμα σωτηρίας. Η κοσμοθεωρία της Φρουράς χωρίζει την ανθρωπότητα σε δύο στρατόπεδα: τον Άξονα της Κυριαρχίας με ηγέτη τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, και τον Άξονα της Αντίστασης με ηγέτη την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και τους επαναστατικούς εταίρους της. Σε αυτόν τον μανιχαϊκό κόσμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι απλώς μια αντίπαλη δύναμη, αλλά η ενσάρκωση της διαφθοράς και της βλασφημίας· η επιβίωση και η ιερότητα της Ισλαμικής Δημοκρατίας εξαρτώνται από την ήττα τους. Η αντιπαράθεση ανάμεσά τους δεν είναι μια πολιτική διαμάχη, αλλά μια κοσμική πάλη ανάμεσα στο καλό και το κακό. Τα εγχειρίδια κατήχησης των IRGC απεικονίζουν τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον αρχιτέκτονα ενός «συστήματος παγκόσμιας κυριαρχίας» (nezam-e solteh-ye jahani): μιας παγκόσμιας δομής που διατηρείται μέσω του πολέμου, της κατανάλωσης και της πολιτιστικής παρακμής. Επομένως, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να συνυπάρξουν ειρηνικά με την Ισλαμική Δημοκρατία· αναγκαστικά ή θα την υπονομεύσουν ή θα ανατραπούν από αυτήν. Αυτή η κοσμοθεωρία εκφράζεται συχνά από ηγετικές προσωπικότητες των IRGC και γενικότερα από το καθεστώς. Ο υποστράτηγος Γιαχία Ραχίμ Σαφαβί, ανώτερος διοικητής των IRGC και σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη, έχει περιγράψει τη σύγκρουση μεταξύ των δύο κρατών ως «ιδεολογική και υπαρξιακή». Ο Χοτζάτ αλ-Ισλάμ Αλί Σαΐντι, εκπρόσωπος του Ανώτατου Ηγέτη στους IRGC, ορίζει τη διαμάχη με θεολογικούς όρους: «Το πρόβλημά μας με την Αμερική είναι ιδεολογικό· επιδιώκει να εξαλείψει τον Ισλαμισμό από το Ιράν». Στο πλαίσιο αυτής της κοσμοθεωρίας, κάθε αμερικανική εμπλοκή, από τις διπλωματικές επαφές έως τις ανταλλαγές μεταξύ των λαών, εμφανίζεται ως ένας Δούρειος Ίππος που έχει στόχο να διαφθείρει το Ιράν εκ των έσω. Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος είναι επίσης αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων, έχει περιγράψει την Αμερική ως τη σύγχρονη μορφή της τζαχιλίγια –ένας ισλαμικός όρος για τη βαρβαρότητα– δηλώνοντας ότι ο Ισλαμισμός βρίσκεται σε μόνιμο πόλεμο με την τζαχιλίγια. Οι σύμβουλοι στρατηγικής των IRGC κατηγοριοποιούν τις μεθόδους της Ουάσιγκτον για την αλλαγή καθεστώτος σε τέσσερις «πολέμους». Ο «σκληρός πόλεμος» σημαίνει άμεση στρατιωτική σύγκρουση και περιλαμβάνει αυτό που η Τεχεράνη θεωρεί αντίστοιχο της υποστήριξης των Ηνωμένων Πολιτειών προς τον Σαντάμ Χουσεΐν κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ ή τον πιο πρόσφατο Πόλεμο των Δώδεκα Ημερών με το Ισραήλ. Ο «ημίσκληρος πόλεμος» περιλαμβάνει οικονομικές κυρώσεις και στρατιωτικό εκφοβισμό, ενώ ο «μαλακός πόλεμος» περιλαμβάνει την επιρροή των δυτικών μέσων ενημέρωσης, τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, τον φεμινισμό και τις πολιτιστικές πρωτοβουλίες. Τέλος, ο πόλεμος πληροφοριών περιλαμβάνει την κατασκοπεία, τις επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο και την υποστήριξη των αποκαλούμενων «μεταρρυθμιστών» του Ιράν. Αυτή η τυπολογία μετατρέπει τις πολιτικές διαφωνίες σε κατηγορίες μεταφυσικών απειλών, καθιστώντας αδύνατη την επίτευξη συμβιβασμού. Μέσα σε αυτό το ηθικό σύμπαν, η έννοια της παρακμής των ΗΠΑ εξυπηρετεί μια λειτουργία ζωτικής σημασίας. Επιβεβαιώνει την αντοχή της επανάστασης και δίνει νόημα στις οικονομικές δυσκολίες και τη διεθνή απομόνωση. Από τη δεκαετία του 1990, οι εκδόσεις των IRGC προέβλεπαν συστηματικά την επικείμενη κατάρρευση του δυτικού ιμπεριαλισμού, παραλληλίζοντάς την με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Κάθε αμερικανική κρίση, είτε πρόκειται για την οικονομική κρίση του 2008, το κίνημα Occupy Wall Street του 2011, τις διαμαρτυρίες για τον Τζορτζ Φλόιντ το 2020, την εξέγερση [και εισβολή] στο Καπιτώλιο το 2021 ή το γενικό κλίμα κομματικής πόλωσης, αντιμετωπίζεται ως εμπειρική απόδειξη της εκπλήρωσης μιας προφητείας. Σχεδόν όλοι οι διοικητές των IRGC, συμπεριλαμβανομένου του πρώην διοικητή των Φρουρών Χοσεΐν Σαλαμί –ο οποίος εξοντώθηκε από το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Δώδεκα Ημερών– ισχυρίζονται ότι επίκειται η κατάρρευση των Ηνωμένων Πολιτειών. Το συνέδριο των IRGC με θέμα «Η παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών» θεσμοθετεί αυτή την πεποίθηση. Το πανεπιστημιακό της περίβλημα –συμπεριλαμβανομένων των αναφορών στον Χάντινγκτον, την πολυπολικότητα, και των συζητήσεων για μια «μετα-αμερικανική τάξη»– προσδίδει επιστημονική λάμψη στο ιδεολογικό δόγμα. Οι διοργανωτές, συμπεριλαμβανομένων του Πανεπιστημίου Ιμάμ Χοσσεΐν (ο κύριος πανεπιστημιακός βραχίονας των Φρουρών) και του Συμβουλίου Εθνικού Συμφέροντος, παρουσίασαν την εκδήλωση ως επιστημονική ανάλυση. Ωστόσο, το βασικό μήνυμα ήταν θεμελιωδώς θεολογικό και ιδεολογικό: η παρακμή της Αμερικής είναι θεόσταλτη, και η επαναστατική σταθερότητα του Ιράν αποτελεί τόσο αιτία όσο και επιβεβαίωση αυτής της παρακμής. Τέτοιες πρωτοβουλίες εξυπηρετούν επίσης γραφειοκρατικούς σκοπούς. Σηματοδοτούν πίστη στο μακροχρόνιο αφήγημα του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ ότι «η Δύση βρίσκεται σε ηθική και πολιτική παρακμή» και ότι «ο 21ος αιώνας θα ανήκει στον Ισλαμισμό». Με αυτόν τον τρόπο, οι IRGC τοποθετούνται όχι μόνο ως φύλακες της ασφάλειας του Ιράν, αλλά και ως θεματοφύλακες μιας πολιτιστικής αποστολής. Πωλ Κλεε, Περσικά αηδόνια, 1917, Εθνική Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον. Το συνέδριο του 2025 είναι η τρίτη διεθνής συνάντηση που διοργανώνουν οι IRGC με θέμα την παρακμή της Αμερικής. Οι συναντήσεις ξεκίνησαν το 2019, όταν το Πανεπιστήμιο Ιμάμ Χοσσεΐν εγκαινίασε μια ευρεία πανεπιστημιακή εκστρατεία με οκτώ ομάδες εμπειρογνωμόνων και δεκάδες προσυνεδριακές ημερίδες σε ιρανικά πανεπιστήμια. Αυτό ήταν μέρος μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας δημιουργίας μιας δεξαμενής σκέψης για τη μελέτη της παρακμής των Ηνωμένων Πολιτειών. Δύο χρόνια αργότερα, το συνέδριο «Μετα-αμερικανικός κόσμος» του 2021 εμβάθυνε στο θέμα, προβάλλοντας ένα μέλλον στο οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα είναι πλέον η κυρίαρχη παγκόσμια δύναμη. Μέχρι το 2023, η προσπάθεια είχε επεκταθεί στην «Πρώτο Συνέδριο των Ελίτ για την Αλλαγή της Διεθνούς Τάξης», που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν και στο οποίο συμμετείχαν απεσταλμένοι από κράτη όπως το Πακιστάν, η Βενεζουέλα, η Κούβα και η Κίνα. Η φετινή συνάντηση, με τίτλο «Η παρακμή της Αμερικής: η νέα παγκόσμια εποχή», συνδέει ρητά την παρακμή των ΗΠΑ με την άνοδο ενός «μετώπου αντίστασης» και αναζητά στρατηγικές για την επιτάχυνση αυτής της διαδικασίας. Ο δηλωμένος στόχος της είναι να δημιουργήσει μια θεωρητική και θεσμική βάση για μια μετα-δυτική παγκόσμια τάξη, στην οποία, όπως ισχυρίζονται οι διοργανωτές, «η Ισλαμική Επανάσταση του Ιράν υπήρξε ένας από τους σημαντικούς και επιδραστικούς παράγοντες της παρακμής της αμερικανικής ηγεμονίας». Πέρα από μια συνηθισμένη συνάντηση πανεπιστημιακών, το συνέδριο δείχνει πώς οι IRGC μετατρέπουν τον αντιαμερικανισμό σε ένα διακρατικό πνευματικό εγχείρημα. Αποτελεί μέρος μιας διαρκούς προσπάθειας να αναδιατυπωθεί η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ως ο κεντρικός άξονας μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Η ιδέα της παρακμής της Αμερικής δεν συζητείται απλώς από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, αλλά καλλιεργείται συστηματικά μέσω ενός εκτενούς προγράμματος ιδεολογικής-πολιτικής εκπαίδευσης. Από την ίδρυσή τους το 1979, οι IRGC έχουν επενδύσει σε σημαντικό βαθμό στην διαμόρφωση αυτής της κοσμοθεωρίας μεταξύ των μελών τους. Η ιδεολογικοπολιτική εκπαίδευση αποτελεί τον κορμό της εκπαίδευσης των Φρουρών, συνδυάζοντας τη θρησκευτική διδασκαλία με την πολιτική κατήχηση. Οι νεοσύλλεκτοι μελετούν όχι μόνο την κατευθυντήρια αρχή του καθεστώτος βελαγιάτ-ε φακίχ[1] (θεματοφύλακα του ισλαμικού κανονικού δικαίου) και την κεντρική θέση της επανάστασης του Χομεϊνί, αλλά και το δόγμα της παρακμής της Αμερικής και την υποτιθέμενη ηθική κατάρρευση του δυτικού πολιτισμού. Η εκπαίδευση εντείνεται με την άνοδο στην ιεραρχία. Η προαγωγή εξαρτάται λιγότερο από την τεχνική ικανότητα και περισσότερο από την αποδεδειγμένη ιδεολογική αφοσίωση. Οι αξιωματικοί πρέπει να επιδεικνύουν ακλόνητη πίστη στον Ανώτατο Ηγέτη και να γνωρίζουν άπταιστα τον ιδεολογικό κανόνα του καθεστώτος. Ακόμη και η οικογενειακή ζωή υπόκειται σε έλεγχο: οι κληρικοί εντός των IRGC τονίζουν ότι ένας Φρουρός του οποίου η σύζυγος ή τα παιδιά στερούνται επαναστατικού ζήλου δεν μπορεί να εκπληρώσει επαρκώς το καθήκον του. Αυτή η κατήχηση εκτείνεται πολύ πέρα από το ίδιο το Σώμα. Οι IRGC οργανώνουν τακτικά σεμινάρια ιδεολογίας για τα μέλη της εθελοντικής εγχώριας πολιτοφυλακής, της Οργάνωσης των Μπασίτζ, και για τους φοιτητές των θεολογικών σχολών. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα κατάρτισης στις «Αμερικανικές Σπουδές» με έμφαση στην παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο διοργανώθηκε από το Ερευνητικό Ινστιτούτο Σαχίντ Σαντρ του Πανεπιστημίου Ιμάμ Χοσσεΐν σε συνεργασία με το Συμβούλιο Εθνικού Συμφέροντος. Το θερινό πρόγραμμα καλύπτει θέματα όπως «Η παρακμή του αμερικανικού και δυτικού πολιτισμού», «Οι θεϊκοί νόμοι στην πτώση των τυραννικών δυνάμεων» και «Η αμερικανική κουλτούρα και η καθημερινή ζωή». Μέσω τέτοιων πρωτοβουλιών, οι Φρουροί επεκτείνουν το πρόγραμμα «Η παρακμή της Αμερικής» από τα συνέδρια στις αίθουσες διδασκαλίας, μετατρέποντας τον αντιαμερικανισμό σε κλάδο σπουδών. Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνική τάξη που καθορίζεται τόσο από την πίστη όσο και από το επάγγελμα: μια ιδεολογικά εξοπλισμένη τάξη ενσωματωμένη στο ίδιο το κράτος. Ο αντιαμερικανισμός των Φρουρών, ωστόσο, τους απομονώνει ολοένα και περισσότερο από τον πληθυσμό που ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν. Έρευνες και αποσπασματικές μαρτυρίες δείχνουν ότι οι περισσότεροι Ιρανοί, ειδικά οι νεότερες γενιές, έχουν πολύ πιο θετική στάση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες απ’ ό,τι προς την δική τους κυβερνώσα ελίτ. Θαυμάζουν την αμερικανική εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την τεχνολογία και θεωρούν τη συνεργασία ως δρόμο προς την κανονικότητα, όχι ως προδοσία. Αυτή η απόκλιση αποτελεί ένα «χάσμα αντιλήψεων μεταξύ πολιτών και στρατού». Ενώ η κοινωνία γίνεται πιο κοσμική, ρεαλιστική και φιλοαμερικανική, οι IRGC γίνονται περισσότερο κλειστοί, δογματικοί και αντιαμερικανοί. Αυτό το χάσμα συμβάλλει στην εξήγηση της εσωτερικής ευθραυστότητας του καθεστώτος: κάθε πολιτικό κίνημα που υποστηρίζει την προσέγγιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες απειλεί όχι μόνο την κοσμοθεωρία των Φρουρών, αλλά και τη θεσμική τους νομιμότητα. Οι IRGC έχουν προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οποιαδήποτε συνεργασία με την Αμερική συνιστά «διείσδυση» των ΗΠΑ στο Ιράν. Για τους Φρουρούς, η διπλωματία ισοδυναμεί με διείσδυση· η συνύπαρξη ισοδυναμεί με συνθηκολόγηση. Για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον και την Ευρώπη, η κατανόηση αυτού του τρόπου σκέψης είναι κρίσιμη. Η εχθρότητα των IRGC προς τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι μια διαπραγματευτική στάση που μπορεί να μετριαστεί μέσω κινήτρων ή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης· είναι δομική και αυτοαναπαραγόμενη. Η πολιτική και οικονομική ισχύς της οργάνωσης –που εκτείνεται σε τομείς όπως η αμυντική βιομηχανία, η ενέργεια, οι κατασκευές και οι τηλεπικοινωνίες– εξαρτάται από την συνέχιση της αντιπαράθεσης. Η ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ θα υπονόμευε τον ίδιο τον λόγο ύπαρξής της και την προνομιακή της θέση στην ιεραρχία της εξουσίας στο Ιράν. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι κρατικοί θεσμοί συμμερίζονται αυτή την πεποίθηση. Ορισμένα στελέχη του καθεστώτος και η τεχνοκρατική γραφειοκρατία συχνά υποστηρίζουν μια πιο πραγματιστική συνεργασία με τις ΗΠΑ και τη Δύση. Ωστόσο, η κυριαρχία των IRGC στους τομείς της ασφάλειας, των πληροφοριών και σε μεγάλο μέρος της οικονομίας τούς επιτρέπει να ασκούν βέτο στην ομαλοποίηση. Το ιδεολογικό τους αφήγημα δικαιολογεί όχι μόνο την εχθρότητα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και τις συμμαχίες με τη Ρωσία και την Κίνα, οι οποίες παρουσιάζονται ως εταίροι στην οικοδόμηση μιας «μετα-δυτικής» παγκόσμιας τάξης. Οι συνεργάτες των IRGC έχουν ίσως διατυπώσει με τον πιο παραστατικό τρόπο αυτή τη νέα παγκόσμια τάξη ως μια τάξη που επικεντρώνεται σε τρεις πόλους: έναν Ισλαμικό πόλο υπό την ηγεσία της Τεχεράνης, έναν Ρωσο-Σλαβικό πόλο με ηγέτη την ηγεσία της Μόσχας και έναν Κινεζο-Κομφουκιανικό πόλο την ηγεσία της του Πεκίνου. Ως αποτέλεσμα, μια αμερικανική πολιτική που αντιμετωπίζει τον αντιαμερικανισμό της Ισλαμικής Δημοκρατίας ως ένα προσωρινό σύμπτωμα, θεραπεύσιμο μέσω της άρσης των κυρώσεων ή διπλωματικών πρωτοβουλιών, παρερμηνεύει τη δομή της εξουσίας του καθεστώτος. Η εχθρότητα των Φρουρών αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό, και όχι ατύχημα, του σχεδιασμού του καθεστώτος. Η επιμονή των IRGC στο αφήγημα περί παρακμής της Αμερικής αποκαλύπτει μια βαθύτερη αλήθεια: η επαναστατική ταυτότητα της Ισλαμικής Δημοκρατίας εξαρτάται από την ύπαρξη ενός ηθικού εχθρού. Χωρίς τον «Μεγάλο Σατανά», το αφήγημα της αντίστασης καταρρέει. Συνεπώς συνέδρια όπως «Η παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών» λειτουργούν ως πολιτικά τελετουργικά που επιβεβαιώνουν τον ιδεολογικό σκοπό σε περιόδους αβεβαιότητας. Για τους εξωτερικούς παρατηρητές, η πρόκληση είναι η διάκριση μεταξύ του ιδεολογικού θεάτρου και του στρατηγικού υπολογισμού. Οι ηγέτες του Ιράν μπορεί να προσαρμόζουν τις τακτικές τους, να διαπραγματεύονται όταν είναι σκόπιμο ή να μετριάζουν τη ρητορική τους σε περιόδους κρίσης. Ωστόσο, η θεολογική εχθρότητα των IRGC προς τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει ως οργανωτική αρχή. Θα συνεχίσει να διαμορφώνει τις αποφάσεις της Τεχεράνης, να περιορίζει τη διπλωματία της και να συντηρεί τη σύγκρουση ακόμη και μετά την εξασθένιση της ρητορικής της «παρακμής» από τους πανεπιστημιακούς ιστότοπους. Εν ολίγοις, ο αντιαμερικανισμός των Φρουρών δεν είναι κατάλοιπο του 1979. Αντίθετα, είναι η ιδεολογική αρχιτεκτονική του σύγχρονου Ιρανικού Κράτους· ένα δόγμα που μετατρέπει την εχθρότητα σε ταυτότητα και την προφητεία σε πολιτική. Με άλλα λόγια, οι ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν αντιμετωπίζουν την παρακμή της Αμερικής ως απλή ρητορική για «εσωτερική κατανάλωση», όπως συχνά παρουσιάζεται από τους δυτικούς πολιτικούς ή τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Αντιθέτως, έχουν χτίσει μια ολόκληρη πνευματική, γραφειοκρατική και πολιτική υποδομή γύρω από την ιδέα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια δύναμη που εξασθενεί – της οποίας η απόσυρση από τη Μέση Ανατολή και τον κόσμο γενικότερα είναι τόσο αναπόφευκτη όσο και στρατηγικά αξιοποιήσιμη. Το γεγονός ότι η αφοσίωση των IRGC σε αυτό το ιδεολογικό δόγμα είναι γνήσια καθίσταται ακόμη πιο σαφές από τον τρόπο με τον οποίο –παρά τις σημαντικές άμεσες επιθέσεις των ΗΠΑ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν και τις ανεπανόρθωτες απώλειες σε στρατιωτικούς διοικητές και οπλισμό– επενδύει σημαντικό χρόνο, πόρους και κεφάλαια για να συγκεντρώσει διοικητές, αξιωματούχους και επιστήμονες με σκοπό την παραγωγή ερευνητικών και πολιτικών προτάσεων για το πώς το Ιράν και οι σύμμαχοί του θα πρέπει να προετοιμαστούν για έναν μετα-αμερικανικό κόσμο. Αυτή η κοσμοθεωρία διαμορφώνει επίσης τη συμπεριφορά του Ιράν στην ευρύτερη περιοχή. Η επέκταση των δικτύων πολιτοφυλακών στο Ιράκ, τη Συρία, τον Λίβανο και την Υεμένη βασίζεται στην υπόθεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν την αντοχή για μια παρατεταμένη αντιπαράθεση και τελικά θα αποσυρθούν. Οι Ιρανοί διοικητές περιγράφουν συνήθως αυτές τις ομάδες ως την «υποδομή μιας μετα-αμερικανικής Μέσης Ανατολής», και οι υψηλού κινδύνου επιχειρήσεις του Ιράν με πυραύλους και drones δικαιολογούνται από την πεποίθηση ότι η Ουάσιγκτον είναι υπερβολικά διχασμένη, επιβαρυμένη ή απρόθυμη να κλιμακώσει την κατάσταση. Με άλλα λόγια, η ιδεολογία του καθεστώτος περί παρακμής των ΗΠΑ επιτρέπει την ουσιαστική πολιτική ακροβασία στα όρια της αναμέτρησης. Τελικά, αυτό το δόγμα, που είναι στο DNA της Ισλαμικής Δημοκρατίας –η οποία κυριαρχείται από τους IRGC– καθιστά αδύνατη την συμφιλίωση και την ομαλοποίηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ. Και, αντιστρόφως, καθιστά την αντιπαράθεση και τη σύγκρουση με την Ουάσιγκτον, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, αναπόφευκτη. Ο Ανώτατος Ηγέτης είχε παρουσιάσει την παρακμή των ΗΠΑ ως θεϊκή υπόσχεση και ταυτόχρονα ως στρατηγικό δεδομένο. Ο Χαμενεΐ μετέτρεψε αυτή την ιδέα σε δόγμα, το οποίο αποτελεί κατευθυντήρια αρχή του προσωπολατρικού καθεστώτος στον καθορισμό του στρατιωτικού σχεδιασμού, της διπλωματίας και της εθνικής ασφάλειας της χώρας. Με αυτόν τον τρόπο, η πίστη στην παρακμή των ΗΠΑ δεν είναι θεολογική διακόσμηση ή ιδεολογική επικάλυψη. Είναι ένα πρίσμα μέσω του οποίου το καθεστώς ερμηνεύει τον κόσμο και σχεδιάζει τις πολιτικές του, μετατρέποντας την προφητεία σε στρατηγική. © 2026 Kasra Aarabi - Saeid Golkar / Engelsberg Ideas — Μετάφραση: Μιμή Βασιλάκη Το άρθρο των Kasra Aarabi και Saeid Golkar “Inside the mind of Iran’s Revolutionary Guard”, δημοσιεύθηκε στο Engelsberg Ideas στις 17 Νοεμβρίου 2025. Από τη σειρά “Irandokht” της Νατζάφ Σοκρί, 2006-2009. Μουσείο Περγάμου, Κρατικά Μουσεία του Βερολίνου. [1] velayat-e faqih: το δόγμα που επέβαλε ο Χομεϊνί, σύμφωνα με το οποίο όλη η εξουσία ανατίθεται στον ηγέτη των Σιιτών, όχι μόνο στο Ιράν αλλά σε ολόκληρη την Ούμμα. Για μια εκτενή ανάλυση, βλ. Πιερ Τζέιμς και Σούχα Χάσεν, «Ο συνδετικός κρίκος που λέγεται Ιράν. Αναζητώντας τους δεσμούς της Τεχεράνης με τους Χούθι, τη Χαμάς και τη Χεζμπολά», The Athens Review of Books, τχ. 164, Σεπτέμβριος 2024.

Μέσα στο μυαλό των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν

Σύνδεση