«Εύγε, λαέ, και χαλάλι σου!»

Εκ του σύνεγγυς ιδωμένο, το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 εμφανίζει μερικές από τις «ιδιαιτερότητες» εκείνες για τις οποίες οι Νεοέλληνες υπερηφανεύονται σφόδρα και ο υπόλοιπος κόσμος τις βλέπει, επιεικώς, ως γραφικές. Ζητήθηκε λοιπόν να αποφανθεί ο λαός κατά ή υπέρ ενός σχεδίου που οι εταίροι το είχαν ήδη αποσύρει. Το οποίον απερρίφθη πανηγυρικώς· τι κι αν κατόπιν εορτής και άνευ αντικειμένου – αφού έτσι τα «παιδιά» του Σύριζα έλαβαν ένα βάπτισμα επαναστατικού πυρός και ένιωσαν τα ρίγη τού «Όχι» του ’40. Σαφέστατο το νόημα της ετυμηγορίας: διά της ρήξεως με την Ευρώπη, επιβεβαίωσαν οι Νεοέλληνες την ευρωπαϊκή υπόστασή τους. Την επομένη κιόλας, στο Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών, φανερώθηκε το επιστέγασμα της ιδιάζουσας αυτής διαλεκτικής: με την συναίνεση και των δυνάμεων του «Ναι» εξουσιοδοτήθηκε ο πρωθυπουργός τού «Όχι» για περαιτέρω διαπραγμάτευση. Η λύση που επιτεύχθηκε σε άλλη μια εβδομάδα είναι απείρως δυσμενέστερη εκείνης που αρνηθήκαμε. Τα παραπάνω ανάγονται, δυνάμει, σε δυο σενάρια: το ένα, ας πούμε, οιονεί «καλό», το άλλο αναμφίβολα κακό. Το πρώτο ακούει στην αλλοπρόσαλλη ψυχολογία των μαζών. Η επέλασή τους στον δημόσιο στίβο, όπως κατέδειξε ο Ορτέγα υ Γκασσέτ (Ortega y Gasset), ευθύνεται για την κατάλυση του φιλελεύθερου οικοδομήματος του 19ου αιώνα και για την άνοδο των ολοκληρωτισμών του 20ού[1]. Σήμερα, στην μεταμοντέρνα εποχή, η «εξέγερση των μαζών» διοχετεύεται συχνά σε αυτοκτονικές κατευθύνσεις, αφού η μωρία του κυρίαρχου λαού ωθεί χώρες όπως η Αργεντινή, η Βενεζουέλα και, εσχάτως, η Ελλάδα σε οικειοθελή «πτώχευση, εκβαρβαρισμό, εκφυλισμό, ή και σε όλα αυτά μαζί»[2]. Παρά τα εφιαλτικά επεισόδια που ενδέχεται να περιλάβει, αυτό είναι το «καλό» σενάριο. Το λέω έτσι επειδή, κατά βάθος, το θεωρώ καρναβαλικό. Και στο Καρναβάλι της ζωής, You can fool all the people some of the time, and some of the people all the time, but you cannot fool all the people all the time. Τουλάχιστον έτσι ελπίζω, λόγω της sui generis –πείτε την επιπόλαιης– αισιοδοξίας μου (που την είχε και ο Λίνκολν). Και επειδή πιστεύω στην λυτρωτική λειτουργία του γέλιου, η δική μου εκδοχή του σεναρίου είναι στην ουσία κωμική. Στο διά ταύτα. Μια συμμορία από άθλιους παλιάτσους κατάφερε να κοροϊδέψει (to fool) τους Νεοέλληνες και να τους παρασύρει σε επώδυνες και επικίνδυνες περιπέτειες. Οι οποίες όμως, θέλω να πιστεύω, δεν θα κρατήσουν επ’ άπειρον, και αύριο θα γελάμε από καρδιάς με την σημερινή κατάσταση, αλλά και με τους εαυτούς μας που την προκαλέσαμε. Καλό είναι να αρχίσουμε από σήμερα. Οι αφορμές δεν λείπουν, αλλά όποιος δεν τις βλέπει –ή και δεν τις αντέχει– ας τις αναζητήσει σε άλλες εποχές. Ιδού, φέρ’ ειπείν, πώς σχολίαζε μια ευφυής γυναίκα από την Διασπορά ένα μοιραίο ολίσθημα του «μητροπολιτικού κέντρου». Ο λόγος για την κυρα-Χαρίκλεια Φωτιάδη-Καβάφη· σε επιστολή προς τον υιό της Κωνσταντίνο, συνόψιζε με χιούμορ και ακρίβεια τον τραγελαφικό ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897: «Greeks», έγραφε, «did it again σαν τα μούτρα τους». Στα λόγια της διακρίνω και ουκ ολίγη οργή· ποιος άλλωστε δεν θα την ένιωθε βλέποντας ένα έθνος να υφίσταται εκούσια λοβοτομή, μια χώρα σύσσωμη να πηγαίνει γυρεύοντας για ναυάγιο; Η διάθεσή μου, ωστόσο, είναι πιο φιλοπαίγμων, γι’ αυτό συνάδει με μιαν άλλη ατάκα, η οποία έχει σχεδόν το ίδιο νόημα. Την αναζήτησα και την δανείζομαι από την κωμωδία Ο κυρ-Λεωνίδας ενώπιος ενωπίω με την Αντίδραση[3] (Conul Leonida față cu reacțiunea, 1880) τού, ελληνικής καταγωγής, Ρουμάνου σατιρικού συγγραφέα Ιόν Λούκα Καρατζιάλε (Ion Luca Caragiale,1852-1912). Το έργο είναι μονόπρακτο και καταγράφει νυκτερινούς διαλόγους γηραιού ζευγαριού, συγκεκριμένα του επωνύμου κυρ-Λεωνίδα, μετά της συμβίας του, κυρα-Ευφημίτσας. Προτείνω εν συνεχεία ένα είδος αναχρονιστικής –εντόπιας και μελλοντολογικής– «διασκευής»· ένα φιλολογικό πείραμα για το οποίο διεκδικώ τα απαράγραπτα δικαιώματα της μυθοπλασίας. Με άλλα λόγια, αξιώνω ότι, ακόμη κι όταν φέρουν ονόματα υπαρκτών προσώπων, «Οι χαρακτήρες του παρόντος δεν έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα, όπως δεν είχαν ούτε τότε που έλαβαν χώρα αυτά τα γεγονότα».[4] Δεν ξέρω αν η εκδοχή μου λήγει με happy end· εν πάση περιπτώσει έχει ένα happy start. Ανοίγει η αυλαία και αντικρίζουμε την συζυγική κλίνη του ζεύγους Τσ., και δη μετά παρέλευσιν τριακονταετίας. Μια καθησυχαστική αποχρώσα ένδειξη: η λέμβος της αγάπης διέσχισε νικηφόρα –λαός της θάλασσας δεν είμαστε άλλωστε;– τα άγρια πελάγη των καιρών. Δεν φύσηξε –φευ!– πάντα στ’ άρμενά της ο ούριος άνεμος της ρήξης με τους εταίρους, ο οποίος θα διέλυε μεν την χώρα, πλην όμως αξιοπρεπώς. Αντίθετα, η βαρκούλα άντεξε, έστω και με τριγμούς, την επονείδιστη διάσωση, που απειλούσε με διάλυση την ίδια. «Έρως ανίκατε μάχαν». Επί σκηνής και οι πρωταγωνιστές. Ο κυρ-Αλέξης, πια συνταξιούχος, φοράει σκούφο και ρόμπα πάνω από την νυχτικιά, αλλά η καρδιά του παραμένει νεανική κι ατίθαση (εις πείσμα κάποιας υπερτάσεως). Δίπλα του, με ανάλογη περιβολή, η κυρα-Περιστέρα (για τους οικείους Μπέτυ), η οποία φαίνεται πως δεν τον χώρισε, όπως το είπε κάποτε εν βρασμώ ψυχής, σε περίπτωση που υπέκυπτε στους δανειστές. Τώρα ρουφάει τα λόγια του καλού της (όπως η μαγεμένη Ευφημίτσα τα λόγια του δικού της Λεωνίδα). Καθώς ο ύπνος αργεί να τους πάρει, οι δύο ήρωές μας θα πιάσουν την κουβέντα. Ο νους τους τρέχει –πού αλλού;– σ’ εκείνον τον παλιό καλόν καιρό του Επαναστατικού Δημοψηφίσματος. Με μάτια βουρκωμένα από διεθνιστική συγκίνηση, αναπολεί ο κυρ-Αλέξης τους όπου γης συναγωνιστές και φίλους που του συμπαραστάθηκαν. Μα ποιους να πρωτοθυμηθεί; Η λίστα τους είναι μακρά και (ηλικίας βοηθούσης) η μνήμη του έγινε επιλεκτική... Παρ’ όλα ταύτα, ουδέποτε θα λησμονούσε τον πρόεδρο Μαδούρο, τέκνο πνευματικό του αειμνήστου Τσάβες. Αν μη τι άλλο και γιατί οι θεαματικές του επιδόσεις στον χώρο της οικονομίας ενέπνευσαν δικές μας πρωτοβουλίες και επιλογές. Τι κρίμα που έμειναν ημιτελείς... («Παρεμπιπτόντως, μωρό μου», παρεμβαίνει η κυρα-Περιστέρα, «μιας και μιλάμε για ημιτέλειες, τι απόγινε ο Μπαρουφάκης; Τόσο λαμπρό παιδί, πώς χάθηκε έτσι; Μπας κι έπιασε δουλειά σε κάνα τσίρκο;». «Το βρήκες, αγαπούλα μου. Με το που άφησε το Υπουργείο, πάραυτα τον προσέλαβε ο Πέπε Γκρίλλο»). «Εμ, και ο άλλος Presidente, τι σου λέει; συνεχίζει με οίστρο ο κυρ-Αλέξης». «Ποιος;». «Ο Εβίτο Μοράλες, καλέ. Οποία αβρότης η δική του, τι λες; Να χαρίσει στον Πάπα ένα σφυροδρέπανο...». («Για σταυρό τού το πλάσαρε», διευκρινίζει η Μπέτυ, από μέσα της, μη θέλοντας να τον διακόψει ξανά. «Στον δε Εσταυρωμένο, ο compañero cocalero φόρεσε ένα στεφάνι από φύλλα κόκας»). Τώρα ο Αλέξης φέρνει στο μυαλό τον ομο(σύ)ριζο και κολλητό του. Μάλαμα ο Παμπλίτο Ιγλέσιας! Μονίμως ανασκουμπωμένος, μας τσίγκλιζε ολοένα: Πιάστε δουλειά, συντρόφια, από σήμερα κιόλας, για να μπορούμε αύριο. («Ασχέτως τι, αρκεί να το podemos», σχολιάζει πάλι εκείνη, σιωπηρώς). «Α, και ο βαθυστόχαστος φιλόσοφός μας, ο Σλάβοϊ Ζίζεκ!». (Η όψη του κυρ-Αλέξη λάμπει από θαυμασμό). «Τι φαεινές ιδέες κατέβαζε, θυμάσαι;», συμπληρώνει η κυρά-Περιστέρα. «Παρέπεμψε τον Σοφοκλή σε λαϊκό δικαστήριο για την υπόθεση Αντιγόνης - Κρέοντα». «Και τι απόφαση έβγαλε το δικαστήριο;». «Να μπουν στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας κι οι δυο, καθότι σύμβολα του παρελθόντος. Και το Άργος να ανακηρυχθεί Δημοκρατία». «Και για τον Σοφοκλή;». «Γραπτή μομφή για απόπειρα αντιπερισπασμού της προσοχής από τον ταξικό αγώνα σε αστικά διλήμματα»[5]. Τι να διεμήνυσαν τότε στον Σύριζα οι αστέρες του Σοσιαλισμού του 21ου αιώνα; Ο κυρ-Αλέξης δεν πολυθυμάται. Το πνεύμα του (αν ποτέ πρόθυμο) συμβαδίζει πλέον με την σάρκα. Ευτυχώς, αυτή είναι μια διασκευή, και διαθέτει εφεδρείες μνήμης απ’ το πρωτότυπο. Εκεί ο κυρ-Λεωνίδας, κυρ-Αλέξης της Belle époque, κάλλιστα ενθυμείται τον ένδοξο Φλεβάρη[6], αλλά και τους επαίνους του μεγάλου «Γαλιβάρδη»: Bravos Națiune, halal să-ți fie («Εύγε, λαέ, και χαλάλι σου!»). Ενάμιση αιώνας περίπου έχει περάσει απ’ την παρθενική παράσταση με το μικρό αριστούργημα του Καρατζιάλε. Κι όμως στο άκουσμα αυτής της φράσης (πέραν ιστορικών αναφορών που οι περισσότεροι Ρουμάνοι αγνοούν), το κοινό αντιδρά και σήμερα με χάχανα ομηρικά. Αυτή θα επιθυμούσα και θα ευχόμουν να είναι η έκβαση του «καλού» σεναρίου: σε ένα μέλλον, όχι μακρινό, οι Νεοέλληνες, ακόμη κι όσοι στις 5 Ιουλίου είχαν ψηφίσει «Όχι», να ξεκαρδίζονται ενθυμούμενοι το δημοψήφισμα, και εν χορώ να ψέλνουν: Greeks did it again σαν τα μούτρα τους. Εύγε, λαέ, και χαλάλι σου! Ας εξετάσουμε όμως και το κακό σενάριο. Εδώ, το θέατρο του παραλόγου σιγά σιγά αρχίζει να βγάζει κάποιο νόημα, στο μέτρο που στοχεύει σε εγχώριους αποδέκτες. Όπως εμμέσως υπαινίχθηκα παραπάνω, η δημοψηφική «τζάμπα μαγκιά» μπορεί να εκληφθεί ως καταμέτρηση δυνάμεων και πρόβα τζενεράλε ενόψει μιας προσπάθειας να γίνει ο Σύριζα καθεστώς, από κυβέρνηση: «Αριστερά για πάντα», από «πρώτη φορά Αριστερά». Η ερμηνευτική αυτή εκδοχή για μένα έχει μια γεύση γνώριμη. Σ’ αυτήν οφείλω, υποθέτω, την πρόσκληση της ARB να διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις και εμπειρίες μου από τον «υπαρκτό σοσιαλισμό» (που, όσοι τον ζήσαμε, τον λέγαμε και θα τον λέμε εσαεί «ανύπαρκτο»). Από βιωματικής λοιπόν απόψεως, η υπαρκτή ανυπαρξία του συνοψίζεται στην τριάδα: μοναξιά, ουρές και ανέκδοτα. Τα πρώτα δύο αποτελούσαν τους άξονες της καθημερινότητας· το τρίτο, την φιλοσοφία της. Πάνω: Ουρά για αγγούρια, 1979. Κάτω: Στριμωγμένοι στην είσοδο καταστήματος που πουλάει αλκοόλ. Άγνωστη χρονολογία. Η μοναξιά, ή μάλλον η απομόνωση είναι στοιχείο εκ των ουκ ων άνευ, η raison d’être και το άλλοθι των πάσης φύσεως ολοκληρωτισμών. Για οκτώ συναπτές δεκαετίες, η Σοβιετία δικαιολογούσε και στήριζε τα εγκλήματα, την επιθετικότητα, την χρόνια αρτηριοσκλήρωσή της, καλλιεργώντας στον λαό της την ψύχωση της πολιορκίας. Ο Τσαουσέσκου, πάλι, για είκοσι πέντε χρόνια, συντήρησε και συντηρήθηκε μέσα στον ίδιο μύθο· η δε Κούβα των Κάστρο ζει μ’ αυτό μέχρι και σήμερα και το διαχέει ανά την Νότιο Αμερική (και όχι μόνον). Εσχάτως και η Ελλάδα καταβάλλει φιλότιμες προσπάθειες προς την ίδια κατεύθυνση. Φλερτάροντας επίμονα πλην άκαρπα την Ρωσία του Πούτιν, το μόνο που κατάφερε (γιατί ο νεο-Τσάρος ελέω Κα Γκε Μπε περί άλλα τυρβάζει) ήταν να αποξενωθεί από τους φυσικούς της συμμάχους. Κι όταν η Ευρώπη τής καταλογίζει αναξιοπιστία, πλείστες όσες φωνές ακούγονται να εξαίρουν (και να διεκτραγωδούν) την μοίρα του Ελληνισμού ως «αναδέλφου έθνους». Να αντιλαμβάνονται άραγε πως έτσι πιθηκίζουν τον Σαλαζάρ που ήθελε, στην γεροντική άνοιά του, τους Πορτογάλους «υπερήφανα μόνους» (orgulhosamente sós); Μάλλον πολλά ζητάμε! Απλούστατα, η διεθνής απομόνωση συμφέρει, γιατί είναι το ιδανικό κουκούλι εντός του οποίου αναπτύσσεται εγχώρια η «μοναξιά της εξουσίας». Που, ό,τι και να λένε, έχει την γλύκα της. Έτσι, στο μέτρο που η κυβέρνηση του Σύριζα θα εξελιχθεί σε καθεστώς, οι ακτιβιστές της θα μεταλλαχθούν σε apparatchiki. Όχι (όπως ελέχθη) σε «κόκκινη μπουρζουαζία», αλλά σε μία κόκκινη αριστοκρατία, με φεουδαρχικών προδιαγραφών προνόμια. Η απομόνωση τα κάνει αόρατα, τα θωρακίζει και τα προστατεύει από αδιάκριτες ματιές. Το σύμπαν παίρνει σχήμα μιας μαγικής mandala από όλο πιο αδιαπέραστους, ομόκεντρους κύκλους. Δηλαδή κάπως έτσι (σε ελληνικό τοπίο): Καταμεσίς του καταγάλανου Αιγαίου υπάρχει ένα καταπράσινο νησί. Εν μέσω του νησιού μια ωραιότατη έπαυλις και εντός επαύλεως ο επαναστάτης. Στο στήθος του επαναστάτη πάλλεται μια καρδιά, και μες στα μύχια της καρδιάς του άσβεστη αγάπη για την εργατιά. Η εργατιά, εν τω μεταξύ, με ελάχιστα ευρώ στις τσέπες ή με βαλίτσες γεμάτες δραχμές, θα στήνεται σε ουρές και θα ψυχαγωγείται με ανέκδοτα. Από ουρές πήραν μια πρώτη γεύση οι Νεοέλληνες μπροστά στα ΑΤΜ. Κι αυτή ήταν μόνον η αρχή. Εάν, το επαναλαμβάνω, η κυβέρνηση καταφέρει να γίνει καθεστώς, τότε οι ουρές θα αναπτυχθούν ραγδαία. Πρώτα στο κρέας (επειδή, εικάζεται, η Αριστερά είναι πλεκτάνη χορτοφάγων)· έπειτα στο ψωμί, στα καύσιμα, στο γάλα, στα φασόλια και στο τυρί, και στις ελιές. Και στις ελιές ακόμη; θα απορήσουν δύσπιστοι Κρητικοί ή Μυτιληναίοι. Μάλιστα, στις ελιές, αφού προβλέπεται ότι, με τέτοια καθεστώτα, θα σπανίζει η άμμος στην Σαχάρα. Ωστόσο ουδέν κακόν αμιγές καλού: η όλη αυτή κατάσταση, πιστεύω, θα φέρει αισθητή βελτίωση του χιούμορ στην Ελλάδα. Το γέλιο, αποδεικνύει η ιστορία, είναι παρηγοριά κι εκδίκηση λαού: εξ ου και η άνθισή του επί «ανύπαρκτου». Ουρές και ανέκδοτα πάνε μαζί: οι μεν είναι πολύωρες και, με τα δε, περνάει η ώρα. Γι’ αυτό, πολλά ανέκδοτα που ακούγονταν στις ουρές, είχαν θέμα τις ουρές. Παραθέτω ένα από τα καλύτερα (προσαρμοσμένο και αυτό στα καθ’ ημάς): Τρανή ουρά επί της Σταδίου, από Ομόνοια ως το Σύνταγμα. Ένας περαστικός θέλει να μάθει «τι δίνουν εδώ»[7]. Κανείς όμως δεν το γνωρίζει με ακρίβεια. Ρωτώντας έναν-έναν, φτάνει στην κεφαλή της ουράς, όπου βλέπει έναν μεσήλικα μπροστά σε έναν τοίχο γυμνό, χωρίς θυρίδες ούτε εισόδους. «Τι περιμένεις, Χριστιανέ μου;», απορεί ο περαστικός. Ο άλλος του αποκρίνεται: «Εγώ, φίλε, είμαι καρδιοπαθής. Ένιωσα μιαν ενόχληση κι ακούμπησα σ’ αυτόν εδώ τον τοίχο· και σε χρόνο μηδέν το πλήθος συντάχτηκε από πίσω μου σε ουρά». «Καλά, και γιατί δεν σηκώνεσαι να φύγεις;». «Πλάκα μου κάνεις; Τώρα, που είμαι πρώτος;». Θα ερωτηθώ, βεβαίως, γιατί έχω προσπεράσει την φρίκη, η οποία συνιστά αναπόσπαστο μέρος αυτού του σεναρίου: τις φυλακές, τα στρατόπεδα, την παραβίαση του ιδιωτικού μας βίου, την μοναξιά του φόβου, την καχυποψία ότι ο συνάνθρωπός κρύβει έναν χαφιέ... Άφησα κατά μέρος αυτά κι άλλα παρόμοια, τα οποία πια δεν θέλω να θυμάμαι, γιατί τα θεωρώ απίθανα. Όχι επειδή στον Σύριζα και στα πέριξ δεν βρίσκεις και σταλινικούς σκληρού πυρήνα[8]. Απλώς, αισιοδοξώ (πάλι αφελώς;) ότι η «Αριστερά της φραπεδιάς», και καθεστώς να γίνει δεν θα έχει τα κότσια να βαδίσει προς τα εκεί. Οπότε, ας επιστρέψουμε στο «καλό» σενάριο κι ας ξαναεπισκεφθούμε τον κοιτώνα του κυρ-Αλέξη και της κυρα-Περιστέρας (που υποδύονται τους κυρ-Λεωνίδα και κυρα-Ευφημίτσα). Οι ήρωές μας έχουν αποκοιμηθεί (όπως και οι άλλοι δυο, σε βάθος χρόνου). Αίφνης, μεγάλη φασαρία: οχλοβοή, εκρήξεις, κακό, ομοβροντίες, σαν από πυροβολισμούς... Η Μπέτυ, έντρομη, πετάγεται απ’ το κρεβάτι: «Σήκω, Αλέξη, σήκω! Έξω χαλάει ο κόσμος!». «Τι τρέχει;», κάνει εκείνος αγουροξυπνημένος. «Δεν ξέρω. Επανάσταση! Να ξεσηκώθηκε ο λαός να ρίξει το Μνημόνιο;». «Λάθος», την διορθώνει με ύφος ο κυρ-Αλέξης. «Ξεχνάς πως το Μνημόνιο εμείς το φέραμε; Οπότε, αντικειμενικά, κατέστη προοδευτικό». «Τότε είναι η Αντίδραση, που κάνει αντεπανάσταση για να ρίξει εμάς!». «Μπα, δεν μπορεί», λέει ο κυρ-Αλέξης (με υποβολέα τον κυρ-Λεωνίδα). «Επανάσταση, ξεπανάσταση, στην πόλη απαγορεύεται να ρίχνεις χωρίς άδεια απ’ την Αστυνομία»[9]. Έχει πια ξημερώσει. Η φασαρία σταδιακά καταλαγιάζει. Φτάνει κι η νοσοκόμα τους, για εντριβές και για τις πρώτες ενέσεις της ημέρας. Πέφτουν επάνω της κι οι δύο: «Τι γίνεται; Τι τόσο πανδαιμόνιο;». «Μα δεν θυμάστε; Επέτειος δημοψηφίσματος. Σκάγανε οι τρακατρούκες, λες κι ήταν νύχτα Ανάστασης...». Την επιβεβαιώνει ο σκοπός που ηχεί στο βάθος: Greeks did it again σαν τα μούτρα τους. Εύγε, λαέ, και χαλάλι σου! [1] Σ’ αυτό συνέβαλε ουκ ολίγον και η διαβόητη «προδοσία της διανόησης» (la trahison des clercs) η οποία, μας λέει ο Ζυλιέν Μπεντά (Julien Benda), εγκατέλειψε τις ρίζες της που αντλούσαν από τον Διαφωτισμό, για να στραφεί ιδεολογικά προς τα άκρα (κομμουνισμό και φασισμό). [2] Mario Vargas Llosa, “El harakiri”, El País, 8.2.2015. [3] Σημ. ARB: Σε ελληνική μετάφραση: Ιόν Λούκα Καρατζιάλε, Ένα χαμένο γράμμα, Η συμφορά, Ο κυρ Λεωνίδας, μτφρ. Τάκης Δραγώνας, Δωδώνη (σειρά: Παγκόσμιο Θέατρο, 109), Αθήνα 1989. [4] Το παράθεμα ανήκει στον φίλτατο Ισραηλινό συγγραφέα Eliezer Papo, από το μυθιστόρημά του La megila de Saray, γραμμένο στα ισπανο-εβραϊκά (σεφαραδίτικα). [5] Οι σχετικές προτάσεις του Ζίζεκ, οι οποίες, ποιητική αδεία, μεταφέρονται εδώ ελάχιστα «εμπλουτισμένες», όντως ακούστηκαν σε εκδήλωση του Σύριζα, περί το 2011, και υπάρχουν στο YouTube. [6] Στις 11/23 Φεβρουαρίου 1866 ένα αναίμακτο παλατιανό πραξικόπημα ανέτρεψε τον πρίγκιπα Αλέξανδρο Ιωάννη Κούζα (Alexandru Ioan Cuza). Σε λίγους μήνες κλήθηκε στον θρόνο της Ρουμανίας ο Κάρολος ντε Χόεντσόλλερν-Ζίγκμαρίνγκεν, μακρινός συγγενής του Κάιζερ Γουλιέλμου του Α΄, και ο λαός επικύρωσε την εκλογή του με ειδικό δημοψήφισμα. Υπάρχουν ορισμένοι παραλληλισμοί με τα σημερινά τεκταινόμενα στην Ελλάδα. Τις εξελίξεις, συμπεριληφθείσης της προσφυγής στην λαϊκή ετυμηγορία, χειρίστηκε ένα αριστερο-δεξιό σχήμα (με όρους εποχής, Φιλελευθέρων - Συντηρητικών), που έκτοτε αναφέρεται ως «τερατώδης συμμαχία» (monstruoasa coaliție). Η ονομασία φαντάζει φτιαγμένη επί τούτου, τόσο για την παρά φύσει συγκυβέρνηση Σύριζα - ΑΝΕΛ, όσο και για την de facto, έτι τερατωδέστερη, σύμπραξή τους με την Χρυσή Αυγή, προκειμένου να εγκριθεί το δημοψήφισμα από το Κοινοβούλιο. Εξάλλου, οι τότε «συριζαίοι» –την γλώσσα των οποίων κατέχει ο στην εντέλεια ο κυρ-Λεωνίδας– πάσχισαν (όπως οι νυν) να περιβάλουν με την αίγλη της επανάστασης εκείνη την κακόγουστη φαρσοκωμωδία. (Όσο για το ενθουσιώδες μήνυμα του Ιταλού επαναστάτη, πρόκειται μάλλον για επινόηση του συγγραφέως· αλλά δεν αποκλείεται και να απηχεί εγχώρια «προοδευτικά» μυθεύματα). [7] Στην διάλεκτο της εποχής ο τύπος «δίνουν» είχε εγκαταστήσει το «πωλείται». [8] Παραμονές των εκλογών, με το χοντροκομμένο χιούμορ του, ο Σλάβοϊ Ζίζεκ υποσχόταν σε όσους θα καταψήφιζαν τον Σύριζα από ένα one way ticket δωρεάν για τα Γκούλαγκ της Σιβηρίας. [9] Να γιατί βασικά δεν πιστεύω στο κακό σενάριο. Γενιά των καταλήψεων και των μολότωφ, η «αλλήθωρη νεολαία» (στην οποίαν ανήκει και ο νυν πρωθυπουργός) εθίστηκε μεν στο να καίει την Αθήνα «για χαβαλέ και πλάκα», πλην όμως υπολόγιζε στην ανοχή μιας Πολιτείας με δημοκρατικά αντανακλαστικά, που δύσκολα προσφεύγει σε σκληρή καταστολή. Πώς λοιπόν τώρα να προβεί σε «επανάσταση» (ή αντεπανάσταση) χωρίς την άδεια της Αστυνομίας;

«Εύγε, λαέ, και χαλάλι σου!»

Σύνδεση