Μια αμφίσημη ιστορική αναλογία

«Θέλουμε λύση ανάλογη της Συμφωνίας του Λονδίνου». Η φράση αυτή απηχεί τις επανειλημμένες απόπειρες της ελληνικής πλευράς να επικαλεστεί δημόσια τη Συμφωνία του Λονδίνου ως προηγούμενο για μια όσο το δυνατόν ευνοϊκότερη ρύθμιση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας. Θα ήταν χρήσιμο για τον δημόσιο διάλογο να εξετάσει κανείς, έστω και συνοπτικά, αυτό το ενδιαφέρον ιστορικό προηγούμενο. Η Συμφωνία για το Γερμανικό Εξωτερικό Χρέος συνήφθη στο Λονδίνο, στις 27 Φεβρουαρίου 1953. Συμμετείχαν, αφενός μεν, η Δυτική Γερμανία, και, αφετέρου δε, είκοσι χώρες οι οποίες είχαν υποστεί επιπτώσεις από την πολιτική του Γ΄ Ράιχ μέχρι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη Συμφωνία διεξήχθηκαν κατά κύριο λόγο ανάμεσα στην κυβέρνηση της Βόννης και στην Τριμερή Επιτροπή για το Γερμανικό Χρέος, δηλαδή τους εκπροσώπους των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας και της Γαλλίας. Απείχαν η Σοβιετική Ένωση και τα κράτη-δορυφόροι της. Επρόκειτο για συνθήκη-πλαίσιο, η υλοποίηση της οποίας απαιτούσε διμερείς συμφωνίες με τις επιμέρους κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων και η ελληνική. Η Συμφωνία του Λονδίνου διευθέτησε δύο κατηγορίες χρέους. Πρώτον, το προπολεμικό εξωτερικό χρέος του γερμανικού Ράιχ που περιλάμβανε τα ποσά των πολεμικών επανορθώσεων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως είχαν διαμορφωθεί μετά από αλλεπάλληλες αναδιαρθρώσεις (σχέδια Dawes και Young), τα δάνεια που είχε συνάψει η γερμανική κεντρική κυβέρνηση για την εξυπηρέτηση των επανορθώσεων αυτών, καθώς και τα δάνεια που είχαν συνάψει οι κυβερνήσεις των κρατιδίων, δήμοι, τράπεζες και επιχειρήσεις στη δεκαετία του 1920· δεύτερον, τα ποσά που η Δυτική Γερμανία είχε λάβει μεταπολεμικά από τη Βρετανία, τη Γαλλία, κυρίως όμως από τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό μορφή δανείων – σε αντίθεση με τις υπόλοιπες χώρες-αποδέκτες του σχεδίου Μάρσαλ, στις οποίες είχε χορηγηθεί δωρεάν βοήθεια. Η Συμφωνία ρητά εξαίρεσε από τη διευθέτηση τις αξιώσεις της ομάδας των πιστωτών αλλά και τυχόν μελλοντικών συμβαλλομένων, που πήγαζαν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη Γιάλτα οι τρεις μεγάλοι σύμμαχοι είχαν συμφωνήσει ότι το μεγαλύτερο μέρος των γερμανικών επανορθώσεων θα δινόταν υπό μορφή εργασίας και πληρωμών σε είδος. Αυτό συνέβη στη γαλλική και, ιδίως, στη σοβιετική ζώνη κατοχής. Παρά ταύτα, το άρθρο 5 της Συμφωνίας του 1953 δεν απέκλεισε την έγερση περαιτέρω διεκδικήσεων, όπως συχνά λέγεται δημοσίως, αλλά τη μετέθεσε «έως τον τελικό διακανονισμό του προβλήματος των επανορθώσεων». Ένας τέτοιος διακανονισμός συνήθως γίνεται στο πλαίσιο μιας συνθήκης ειρήνης, η οποία, ως γνωστόν, δεν έμελλε να συναφθεί όσο η Γερμανία παρέμενε διαιρεμένη. Το 1990, η συνθήκη επανένωσης ανάμεσα στις τέσσερις δυνάμεις κατοχής και τα δύο γερμανικά κράτη δεν προέβλεψε την καταβολή επανορθώσεων. Σήμερα, το Βερολίνο θεωρεί ότι, με βάση τη συνθήκη του 1990 και την καταβολή ορισμένων ποσών πριν και μετά την επανένωση, το ζήτημα των επανορθώσεων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έχει κλείσει οριστικά.[1] Η Συμφωνία του Λονδίνου μείωσε το εξωτερικό γερμανικό χρέος κατά 50% τουλάχιστον[2] και προέβλεψε περίοδο αποπληρωμής με διάρκεια τριάντα ετών. Επιπλέον, η καταβολή μικρού μέρους του χρέους, το οποίο αφορούσε το ανατολικό τμήμα της προπολεμικής επικράτειας, αναβλήθηκε για την άδηλη, τότε, στιγμή της επανένωσης των δύο Γερμανιών. Η Συμφωνία του Λονδίνου επιτεύχθηκε για λόγους τόσο πολιτικούς όσο και οικονομικούς. Το 1953 η Δυτική Γερμανία, που μετρούσε μόλις τριάμισι χρόνια ύπαρξης, δεν διέθετε πλήρη κυριαρχία. Ένα από τα εμπόδια ήταν η στάση πληρωμών την οποία είχε κηρύξει το ναζιστικό καθεστώς για το «επαχθές» χρέος που συνδεόταν με τις επανορθώσεις καθ’ υπαγόρευση της «επονείδιστης», για τους Γερμανούς, συνθήκης ειρήνης των Βερσαλλιών (1919). Η κυβέρνηση του Κόνραντ Αντενάουερ επιδίωκε να ανακτήσει την κυριαρχία της και τη διεθνή πιστοληπτική της ικανότητα. Αντιλαμβανόταν ότι οι εισροές κεφαλαίων προϋποθέτουν ένα σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον. Τέλος, επιθυμούσε να αναγνωριστεί η Δυτική Γερμανία ως το μοναδικό διάδοχο κράτος του Ράιχ. Επομένως, αποδέχθηκε την ευθύνη για την αποπληρωμή του γερμανικού χρέους, δημόσιου και ιδιωτικού, σχεδόν στο σύνολό του.[3] Οι σύμμαχοι-πιστωτές, από την πλευρά τους, αναγνώριζαν ότι, προκειμένου η Δυτική Γερμανία να αποκοπεί οριστικά από το κακό παρελθόν και να καταστεί μια ευημερούσα και σταθερή δημοκρατία, προσηλωμένη στη δυτική συμμαχία, έπρεπε να ανακάμψει οικονομικά το συντομότερο δυνατό – ακόμα και με κίνδυνο να εξελιχθεί σε υπ’ αριθμόν ένα εμπορικό ανταγωνιστή όλων. Στις διαπραγματεύσεις έγινε δεκτό ότι η ανάπτυξη της γερμανικής οικονομίας θα στηριζόταν στο δίπτυχο υψηλής παραγωγικότητας και εξαγωγικού δυναμισμού. Με βάση την παραδοχή αυτή, η αποπληρωμή του χρέους συνδέθηκε με τα εμπορικά πλεονάσματα του κράτους-οφειλέτη. Αν και η γερμανική πλευρά απέτυχε να εξασφαλίσει σχετική ρήτρα, από τις αναφορές της Συμφωνίας στην τελική έκθεση της διαπραγμάτευσης προέκυπτε ότι η Δυτική Γερμανία θα κατέβαλλε τις οφειλές της από τα πλεονάσματα στο εμπορικό της ισοζύγιο (αντί, π.χ., από τη φορολόγηση των πολιτών της). Για τη δυναμικά αναπτυσσόμενη και άκρως ανταγωνιστική οικονομία της Δυτικής Γερμανίας, η εξυπηρέτηση του χρέους από τη Συμφωνία του Λονδίνου θα αναλογούσε σε όλο και μικρότερο κλάσμα του ετήσιου εμπορικού πλεονάσματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την πρώτη περίοδο αποπληρωμής (1953-57), η Βόννη κατέβαλε παράλληλα ενάμισι δισεκατομμύριο δολάρια ως επανορθώσεις στο κράτος του Ισραήλ και τους εκπροσώπους των θυμάτων του Ολοκαυτώματος. Το μεγαλύτερο μέρος των γερμανικών οφειλών αποπληρώθηκε έως τις αρχές του 1970[4] και η τελευταία πληρωμή έγινε, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το 1983. Μετά το 1990, η γερμανική κυβέρνηση εξέδωσε ομολογίες για το μικρό μέρος του χρέους που είχε συνδεθεί με την επανένωση. Τέλος, η Δυτική Γερμανία δεν χρειάστηκε ποτέ να επικαλεστεί τη δυνατότητα που της έδινε η Συμφωνία του 1953 και να ζητήσει ευνοϊκότερη μεταχείριση επικαλούμενη είτε αδυναμία μεταβιβαστικών πληρωμών σε συνάλλαγμα (transfer capacity, λόγω κλυδωνισμών στο ισοζύγιο πληρωμών) είτε το κόστος της επανένωσης – το οποίο, σημειωτέον, θα ανερχόταν σε αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Με βάση αυτή τη σύντομη παρουσίαση, ας επιχειρήσουμε να κωδικοποιήσουμε τις αναλογίες και τις διαφορές ανάμεσα στη γερμανική περίπτωση των αρχών της δεκαετίας του 1950 και στην αντίστοιχη ελληνική η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη: Δημόσιο χρέος (sovereign debt) Η Συμφωνία του 1953 μείωσε το συνολικό χρέος που όφειλε η Δυτική Γερμανία σε κράτη και ιδιώτες τουλάχιστον κατά το ήμισυ. Τον Μάρτιο του 2012, το ελληνικό χρέος προς ιδιώτες, που περιλάμβανε σχεδόν το σύνολο του εξωτερικού χρέους της χώρας, υπέστη «εθελοντικό» κούρεμα σε ποσοστό που υπερέβαινε το 50%. Μετά την απομείωσή του το 1953, το εξωτερικό χρέος της Δυτικής Γερμανίας αναλογούσε περίπου στο 20% του ΑΕΠ. Αντίθετα, και μετά το κούρεμα, το ελληνικό χρέος εξακολούθησε να υπερβαίνει το 150% του ΑΕΠ.[5] Θα μπορούσε, λοιπόν, κάποιος να ισχυριστεί ότι η ήπια μεταχείριση της σχετικά υγιούς γερμανικής οικονομίας τότε δίνει σήμερα ένα επιπλέον επιχείρημα για ακόμα ευνοϊκότερη ρύθμιση του χρέους. Υπάρχουν, ωστόσο, διαφορές που καθιστούν αμφίβολη την αξία του επιχειρήματος. Οι τρεις κυριότερες δυνάμεις που διαπραγματεύτηκαν εκ μέρους των πιστωτών είχαν κατά νου την αρνητική εμπειρία των επανορθώσεων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο μεσοπόλεμο, γερμανικές κυβερνήσεις είχαν επικαλεστεί το ύψος των επανορθώσεων προκειμένου να εκμαιεύσουν αλλεπάλληλες αναδιαρθρώσεις και, εν τέλει, να κηρύξουν στάση πληρωμών. Η εμπειρία αυτή συνετέλεσε στην απόφαση των πιστωτών να δεχτούν την ελάφρυνση του γερμανικού χρέους. Υπήρχε, όμως, και η άλλη όψη αυτής της επιλογής: Παρά την καίρια σημασία που απέδιδαν στην πρόσδεση της Δυτικής Γερμανίας στο δυτικό συνασπισμό σε εποχή κορύφωσης του Ψυχρού Πολέμου, οι σύμμαχοι-πιστωτές ουδέποτε διανοήθηκαν να διαγράψουν τις γερμανικές οφειλές στο σύνολό τους. Οι υπεύθυνοι των διαπραγματεύσεων στη Διάσκεψη του Λονδίνου για το χρέος (από τα αριστερά): Τζορτζ Ρέντελ (Μεγάλη Βρετανία), Γουόρεν Λι Πίρσον (ΗΠΑ), Χέρμαν Γιόζεφ Αμπς (ΟΔΓ) και Φρανσουά Ντιντιέρ Γκρεγκ (Γαλλία). Στην ελληνική περίπτωση, έχει προηγηθεί το «κούρεμα» του 2012. Οι πιστωτές επιμένουν ότι δεν είναι η περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους, αλλά η ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας εκείνη που θα το καταστήσει βιώσιμο, όπως, τηρουμένων των αναλογιών, συνέβη στη μεταπολεμική Δυτική Γερμανία. Έχοντας διαπιστώσει ότι διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις απέτυχαν να δημιουργήσουν συνθήκες ανάπτυξης, οι πιστωτές μας συζητούν μόνο ενδεχόμενη αναδιάρθρωση των όρων του χρέους, δηλαδή την περαιτέρω μείωση των επιτοκίων ή/και την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής· και αυτό, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι η Αθήνα θα τηρήσει τα συμφωνηθέντα. Μετά από παλινωδίες πέντε ετών και δύο συμφωνίες διάσωσης (bailout agreements, κοινώς «μνημόνια»), το αποθεματικό αξιοπιστίας των ελλήνων ιθυνόντων έχει μειωθεί δραματικά. Σήμερα, οι φόβοι για τις επιπτώσεις ενός Grexit ή ακόμα και μιας στροφής στον εξωτερικό προσανατολισμό της Αθήνας αντισταθμίζονται από την ανάγκη να αποφευχθεί ένα κακό προηγούμενο που θα υποθήκευε το μέλλον της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης. Βιωσιμότητα του χρέους και ρήτρα πλεονάσματος / ανάπτυξης Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τη Συμφωνία του Λονδίνου, η δυτικογερμανική αντιπροσωπεία έπεισε τους πιστωτές ότι η περαιτέρω ενίσχυση του εξαγωγικού προσανατολισμού της οικονομίας αποτελούσε την καλύτερη εγγύηση για την ικανότητα της χώρας να εξοφλήσει το χρέος της. Το αποτέλεσμα ήταν να δοθεί στη Δυτική Γερμανία η δυνατότητα να εξυπηρετεί τις ετήσιες οφειλές της από το εμπορικό της πλεόνασμα. Η αποπληρωμή του ελληνικού χρέους εξαρτάται από τη δυνατότητα επίτευξης ετήσιων πλεονασμάτων, κάτι που δεν μπορεί να προέρχεται επ’ άπειρον από την όποια δημοσιονομική προσαρμογή. Όσοι δε καταλογίζουν την επιλογή αυτή, δηλαδή την εξοικονόμηση πόρων μέσω αυστηρής λιτότητας, στους εκπροσώπους των πιστωτών, παραβλέπουν το γεγονός ότι επρόκειτο μόνο για το ένα σκέλος των προγραμμάτων διάσωσης, σκέλος το οποίο επέλεξε να εφαρμόσει η ελληνική πλευρά την περίοδο 2010-14. Το έτερο σκέλος, δηλαδή την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (π.χ. το άνοιγμα κλειστών τομέων της οικονομίας ή ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων), παραπέμφθηκε ενσυνειδήτως στις ελληνικές καλένδες. Μένει να γίνει αντιληπτό ότι, προκειμένου να ορθοποδήσει, η χώρα θα πρέπει να πουλά όλο και περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες, στόχο που με τα σημερινά δεδομένα είναι αμφίβολο αν μπορεί να ελπίζει ότι θα προσεγγίσει στο ορατό μέλλον. Όπως ήδη σημειώθηκε, η σύμπτωση απόψεων για τη χρηματοδότηση του χρέους από τα εμπορικά πλεονάσματα δεν μεταφράστηκε σε ρήτρα «διαφυγής». Η μόνη παραχώρηση των πιστωτών ήταν να δώσουν στη Βόννη τη δυνατότητα να ζητήσει διαβούλευση σε περίπτωση αρνητικής εξέλιξης του ισοζυγίου πληρωμών. Αντιθέτως, ρητή ήταν η διασύνδεση της καταβολής μικρού μόνο μέρους του γερμανικού χρέους με την ενοποίηση της χώρας. Εν συνεχεία και μέχρι την ενεργειακή κρίση του 1973, η Δυτική Γερμανία ναι μεν επωφελήθηκε από τη χαμηλή ισοτιμία του μάρκου, φρόντισε όμως να διατηρήσει υγιή τα δημόσια οικονομικά της, πολύ χαμηλούς τους δείκτες δημόσιου και εξωτερικού χρέους και, ιδίως, ένα σταθερά ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον. Αντιθέτως, διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις έχουν αποτύχει να πείσουν για την ικανότητά τους να εξασφαλίσουν βιώσιμη ανάπτυξη με ενίσχυση του εξαγωγικού προσανατολισμού της οικονομίας και ταυτόχρονη μείωση των ελλειμμάτων τα οποία έφεραν τη χώρα στο χείλος της χρεοκοπίας. Στελέχη της παρούσας ελληνικής κυβέρνησης έχουν δημόσια ζητήσει τη διασύνδεση της αποπληρωμής του χρέους με την επάνοδο του ΑΕΠ σε θετικούς δείκτες («ρήτρα ανάπτυξης»). Ωστόσο, οι πιστωτές αντιλαμβάνονται ότι το υφιστάμενο οικονομικό μοντέλο της Ελλάδας, το οποίο εξακολουθεί να βασίζεται υπέρμετρα στη δημόσια και την ιδιωτική κατανάλωση, δεν είναι βιώσιμο. Ηθικός κίνδυνος Σε οποιαδήποτε διεθνή απόπειρα διακανονισμού χρέους, οι πιστωτές λαμβάνουν υπόψη τους τον λεγόμενο «ηθικό κίνδυνο» (moral hazard). Αυτός σχετίζεται, αφενός μεν, με τη δυνατότητα μιας κυβέρνησης-οφειλέτη να επηρεάσει γεγονότα ικανά να προκαλέσουν στάση πληρωμών, αφετέρου δε, με το ενδεχόμενο η επιείκεια των πιστωτών να δημιουργήσει ένα κακό προηγούμενο για άλλους, μη συνεπείς οφειλέτες. Η ομάδα των πιστωτών που διαπραγματεύθηκε τη Συμφωνία του Λονδίνου είχε πικρή πείρα από τη συμπεριφορά του προπολεμικού Ράιχ το οποίο, εν τέλει, μονομερώς έπαψε να εξυπηρετεί το «επαχθές» χρέος των επανορθώσεων. Για το λόγο αυτό απορρίφθηκαν οι ρήτρες «διαφυγής» που επιδίωξε η δυτικογερμανική αντιπροσωπεία. Ωστόσο, μέσα στο κλίμα του Ψυχρού Πολέμου και αντλώντας από τα διδάγματα του παρελθόντος, οι δυτικοί σύμμαχοι-πιστωτές έδειξαν εμπιστοσύνη στη θέληση της κυβέρνησης Αντενάουερ να αποπληρώσει τα σωρευμένα χρέη των προκατόχων της. Πάνω απ’ όλα, η κυβέρνηση εκείνη αδημονούσε να καταστήσει τη Δυτική Γερμανία ένα «κανονικό» κράτος με απρόσκοπτη πρόσβαση στις διεθνείς χρηματαγορές. Επιπλέον, το καθεστώς του συμμαχικού ελέγχου δεν είχε λήξει, ενώ η επανένωση της χώρας δεν ήταν αποκλειστικά υπόθεση της Βόννης, αλλά απαιτούσε τη συγκατάθεση των τεσσάρων δυνάμεων κατοχής και, βέβαια, του Ανατολικού Βερολίνου. Για όλους αυτούς τους λόγους, στο Λονδίνο οι πιστωτές εκτίμησαν ως πολύ χαμηλό τον ηθικό κίνδυνο από τις όποιες διευκολύνσεις προς την οφειλέτρια Δυτική Γερμανία. Μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι το ίδιο ισχύει για τη σημερινή ελληνική κυβέρνηση, τη στιγμή που οι προεκλογικές της εξαγγελίες, αν υλοποιηθούν, είναι ικανές να προκαλέσουν πιστωτικό γεγονός; Τέλος, θα άξιζε κανείς να σταθεί στο ερώτημα, κατά πόσο, σε περίπτωση που οι εταίροι της στην ευρωζώνη ικανοποιούσαν όλες τις επιδιώξεις της κυβέρνησης Τσίπρα, οι διεθνείς επενδυτές θα ήταν πρόθυμοι να διακινδυνεύσουν την τοποθέτηση των κεφαλαίων τους σε μια οικονομία με τη φήμη της ελληνικής. ΠΗΓΕΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Agreement on German External Debts, London, 27 February 1953, http://goo.gl/NW1KFJ Timothy W. Guinnane, “Financial Vergangenheitsbewältigung: the 1953 London Debt Agreement”, Center Discussion Paper no. 880, Economic Growth Center, Yale University, January 2004, http://goo.gl/1qimzX Jürgen Kaiser, “One Made it Out of the Debt Trap: Lessons from the London Debt Agreement of 1953 for Current Debt Crises”, International Policy Analysis, Friedrich Ebert Foundation, June 2013, http://goo.gl/4PuUK3 [1] Μεταξύ 1959 και 1964, η κυβέρνηση της Δυτικής Γερμανίας είχε συνάψει συμφωνίες με έντεκα δυτικοευρωπαϊκές χώρες για την «αυτόβουλη» αποζημίωση θυμάτων πολέμου, καταβάλλοντας περί τα 876 εκατομμύρια μάρκα. Μετά το 1990, η κυβέρνηση της ενιαίας Γερμανίας προέβη σε αντίστοιχες πληρωμές προς θύματα πολέμου σε χώρες του πρώην σοβιετικού συνασπισμού. [2] Το προπολεμικό γερμανικό εξωτερικό χρέος υπολογίστηκε σε 13,5 δισεκατομμύρια μάρκα και οι τόκοι επ’ αυτού σε 2,6 δισεκατομμύρια μάρκα. Το μεταπολεμικό χρέος ανερχόταν σε 16,2 δισεκατομμύρια μάρκα. Η Βόννη συμφώνησε να πληρώσει 11 δισεκατομμύρια, εκ των οποίων τα 4 αφορούσαν το προπολεμικό χρέος. Ιδιώτες γερμανοί οφειλέτες ανέλαβαν την καταβολή επιπλέον 3,5 δισεκατομμυρίων προπολεμικού, κυρίως, χρέους. [3] Παρουσιάζει ενδιαφέρον το γεγονός ότι η Ομοσπονδιακή Βουλή στη Βόννη αρχικώς απέρριψε τη Συμφωνία για λόγους εθνικής αξιοπρέπειας, επειδή περιλάμβανε την ικανοποίηση αξιώσεων της Γαλλίας για την «οικονομική βοήθεια» που είχε διαθέσει στη δική της ζώνη κατοχής. Για το μέσο Γερμανό, η γαλλική κατοχή ήταν ελαφρώς ηπιότερη από την αντίστοιχη σοβιετική. Χρειάστηκε να επιστρατευθεί η πειθώς του αμερικανικού παράγοντα για να περάσει τελικά η Συμφωνία σε δεύτερη ψηφοφορία. [4] Με βάση διμερή συμφωνία της 13ης Ιουνίου 1973, η Βόννη θα κατέβαλλε 47 εκατομμύρια μάρκα για την ικανοποίηση ιδιωτικών αξιώσεων από την παραβίαση της ελληνικής ουδετερότητας κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. [5] Το ελληνικό δημόσιο χρέος υπολογίστηκε στο 177,1% του ΑΕΠ για το 2014. Πηγή: http://goo.gl/6jFwOm

Μια αμφίσημη ιστορική αναλογία

Σύνδεση