Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης — Ας εγερθεί η Ευρώπη!

Ομιλία του Ουίνστον Τσώρτσιλ στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, 19 Σεπτεμβρίου 1946 Θα ήθελα να μιλήσω για την τραγωδία της Ευρώπης, αυτή την ευγενή ήπειρο, εστία όλων των σπουδαίων προγονικών φυλών του Δυτικού κόσμου, το θεμέλιο της Χριστιανικής πίστης και ηθικής, πηγή του μεγαλύτερου μέρους της κουλτούρας, των τεχνών και της επιστήμης και κατά την αρχαιότητα και κατά τη σύγχρονη εποχή. Εάν η Ευρώπη είχε κάποτε ενωθεί για να μοιραστεί την κοινή της κληρονομιά, η ευτυχία, η ευημερία και η δόξα που θα χαίρονταν τα 300 ή 400 εκατομμύρια ανθρώπων της δεν θα είχαν όριο. Ωστόσο από την Ευρώπη αναπήδησαν μια σειρά τρομακτικών εθνικιστικών διενέξεων που ξεκίνησαν τα Τευτονικά έθνη κατά την άνοδό τους στην εξουσία, τα οποία έχουμε δει σε αυτόν τον 20ό αιώνα και κατά την διάρκεια του βίου μας να καταλύουν την ειρήνη και να καταστρέφουν τις προοπτικές όλης της ανθρωπότητας. Τι είναι αυτή η δεινή θέση στην οποία έχει περιέλθει η Ευρώπη; Κάποια μικρότερα κράτη έχουν ανακάμψει σημαντικά, αλλά σε μεγάλες περιοχές υπάρχει μια τεράστια μάζα από βασανισμένους, πεινασμένους, κουρασμένους και τρομαγμένους ανθρώπους που αναμένουν τρέμοντας στα ερείπια των πόλεων και των σπιτιών τους και ανιχνεύουν στους μαύρους ορίζοντες την προσπέλαση κάποιου νέου είδους τυραννίας ή τρόμου. Ανάμεσα στους νικητές υπάρχει μια Βαβέλ φωνών, ανάμεσα στους ηττημένους η βαρύθυμη σιωπή της απόγνωσης. Αυτό είναι όλο που κατάφεραν οι Ευρωπαίοι χωρισμένοι σε τόσα αρχαία κράτη και έθνη, και αυτό είναι όλο που κατάφεραν τα Γερμανικά φύλα κάνοντας κομμάτια ο ένας τον άλλο σκορπίζοντας παντού τον όλεθρο. Πάνω: Από την άφιξη του Ουίνστον Τσώρτσιλ στη Ζυρίχη τον Σεπτέμβριο 1946. Κάτω: Ομιλία του Τσώρτσιλ στον κατοίκους της Ζυρίχης, 19 Σεπτεμβρίου 1946. © ALAMY / VISUAL HELLAS Πράγματι, αν η μεγάλη Δημοκρατία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού δεν συνειδητοποιούσε ότι η καταστροφή και η υποδούλωση της Ευρώπης θα περιλάμβανε και το δικό της πεπρωμένο και δεν άνοιγε τα χέρια της βοήθειας και της καθοδήγησης, ο Μεσαίωνας θα επέστρεφε με όλη την βαναυσότητα και την αθλιότητά του. Μπορεί ακόμα να επιστρέψει. Ωστόσο υπάρχει σε αυτό μία θεραπεία, την οποία αν υιοθετούσε αυθόρμητα και σε γενικές γραμμές η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων σε πολλές χώρες όλο το τοπίο θα μεταμορφωνόταν ως εκ θαύματος και σε λίγα χρόνια η Ευρώπη, ή το μεγαλύτερο μέρος της, θα γινόταν τόσο ελεύθερη και ευτυχισμένη όσο είναι σήμερα η Ελβετία. Ποια είναι αυτή η κυρίαρχη θεραπεία; Είναι η αναδημιουργία του Ευρωπαϊκού πλέγματος, ή όσο μπορούμε από αυτό, παρέχοντάς του μια δομή με την οποία να μπορέσει να ζήσει με ειρήνη, ασφάλεια, και ελευθερία. Πρέπει να χτίσουμε ένα είδος Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης. Μόνο έτσι εκατοντάδες εκατομμύρια βιοπαλαιστές θα μπορέσουν να ανακτήσουν τις απλές χαρές και ελπίδες που δίνουν νόημα στη ζωή. Η διαδικασία είναι απλή. Αυτό που χρειάζεται είναι η αποφασιστικότητα εκατοντάδων εκατομμυρίων ανδρών και γυναικών να κάνουν το σωστό αντί το λάθος και να ανταμειφθούν με την ευλογία αντί την κατάρα. Πολλή δουλειά έχει γίνει για αυτό το εγχείρημα με τις προσπάθειες της Πανευρωπαϊκής Ένωσης, που χρωστάει πάρα πολλά στον διάσημο πατριώτη και πολιτικό Αριστείδη Μπριάν. Υπάρχει επίσης αυτό το τεράστιο σώμα που γεννήθηκε μέσα σε μεγάλες ελπίδες μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο – η Κοινωνία των Εθνών. Η Κοινωνία δεν απέτυχε εξαιτίας των αρχών της ή των ιδεών της. Επειδή αυτές οι αρχές εγκαταλείφθηκαν από τα κράτη που κατέστησαν δυνατή τη δημιουργία της, επειδή οι κυβερνήσεις αυτών των κρατών δίστασαν να αντιμετωπίσουν τα γεγονότα και να δράσουν όσο υπήρχε χρόνος. Αυτή η καταστροφή δεν πρέπει να επαναληφθεί. Επομένως, υπάρχει αρκετή γνώση και υλικό για να χτίσουμε το μέλλον, και μια πικρή και ακριβοπληρωμένη εμπειρία που μας ωθεί. Δεν συντρέχει λόγος σύγκρουσης της περιφερειακής οργάνωσης της Ευρώπης με τον διεθνή οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών. Αντίθετα, πιστεύω ότι η μεγαλύτερη σύνθεση θα μπορέσει να επιβιώσει μόνο αν θεμελιωθεί πάνω σε ευρείς φυσικούς σχηματισμούς. Υπάρχει ήδη μία φυσική ομαδοποίηση στο Δυτικό Ημισφαίριο. Εμείς οι Βρετανοί έχουμε τη δική μας Κοινοπολιτεία των Εθνών. Αυτά δεν αποδυναμώνουν, αντίθετα, ενισχύουν τον παγκόσμιο οργανισμό. Είναι στην πραγματικότητα βασικό του στήριγμα. Και γιατί να μην υπάρχει ένας Ευρωπαϊκός σχηματισμός που να δίνει νόημα σε έναν ευρύτερο πατριωτισμό και κοινή πολιτική συνείδηση στους διασπασμένους λαούς αυτής της ισχυρής ηπείρου; Και γιατί δεν θα έπρεπε να καταλάβει την σωστή του θέση ανάμεσα στους άλλους μεγάλους σχηματισμούς και να βοηθήσει στη διαμόρφωση του δίκαιου πεπρωμένου της ανθρωπότητας; Για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να υπάρξει μια πράξη καλής πίστης στην οποία θα πρέπει συνειδητά να συμμετάσχουν τα εκατομμύρια οικογενειών που μιλούν πολλές γλώσσες. Όλοι μας γνωρίζουμε ότι οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι τους οποίους ζήσαμε προέκυψαν από το μάταιο πάθος της Γερμανίας να παίξει κυρίαρχο ρόλο στον κόσμο. Σε αυτή την τελευταία σύγκρουση διαπράχθηκαν εγκλήματα και σφαγές που δεν μπορεί να συγκριθούν παρά με την εισβολή των Μογγόλων κατά τον 13ο αιώνα· δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο σε καμία χρονική περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας. Οι ένοχοι πρέπει να τιμωρηθούν. Η Γερμανία πρέπει να στερηθεί την ικανότητα να επανεξοπλιστεί και να ξανακάνει άλλον έναν επιθετικό πόλεμο. Αλλά όταν συμβεί αυτό, όπως θα συμβεί, και ενώ συμβαίνει, θα πρέπει να μπει ένα τέλος στην τιμωρία. Πρέπει να υπάρξει αυτό που ο Γλάδστων πριν από πολλά χρόνια αποκάλεσε «ευλογημένη πράξη λήθης». Πρέπει όλοι μας να γυρίσουμε την πλάτη μας στη φρίκη του παρελθόντος και να κοιτάξουμε το μέλλον. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να προχωρήσουμε μπροστά στον χρόνο με τα μίση και την εκδίκηση που προκάλεσαν τα τραύματα του παρελθόντος. Για να σωθεί η Ευρώπη από την ατέλειωτη δυστυχία και τωόντι την τελική καταστροφή θα πρέπει να υπάρξει αυτή η πράξη καλής πίστης στην Ευρωπαϊκή οικογένεια, αυτή η πράξη λήθης απέναντι σε όλα τα εγκλήματα και τους παραλογισμούς του παρελθόντος. Μπορούν οι λαοί της Ευρώπης να φτάσουν στο υψηλότερο επίπεδο της ψυχής και του ενστίκτου και του πνεύματος του ανθρώπου; Αν τα κατάφερναν, όλα τα λάθη και τα τραύματα που είχαν υποστεί θα εξαλείφονταν σε όλες τις πλευρές από τις δυστυχίες που υπέμειναν. Χρειαζόμαστε κι άλλες πλημμύρες πόνου; Είναι το μοναδικό μάθημα της Ιστορίας ότι η ανθρωπότητα δεν διδάσκεται; Ας υπάρξει δικαιοσύνη, έλεος και ελευθερία. Οι λαοί πρέπει μόνο να το θελήσουν για να καταφέρουν αυτό που ποθεί η καρδιά τους. Θα σας πω τώρα κάτι που θα σας εκπλήξει. Το πρώτο βήμα στην αναδημιουργία της Ευρωπαϊκής οικογένειας πρέπει να είναι μια συνεργασία ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία. Μόνο έτσι θα μπορέσει η Γαλλία να ανακτήσει την ηθική και πολιτιστική ηγεσία της Ευρώπης. Δεν μπορεί να υπάρξει αναβίωση της Ευρώπης χωρίς μια πνευματικά μεγάλη Γαλλία και μια πνευματικά μεγάλη Γερμανία. Η δομή των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης θα είναι τέτοια που θα καθιστά την υλική ισχύ τής κάθε πολιτείας λιγότερο σημαντική. Τα μικρά έθνη θα μετρούν όσο τα μεγάλα και θα αποκτούν κύρος συμβάλλοντας στον κοινό σκοπό. Τα παλιά κρατίδια και πριγκιπάτα της Γερμανίας, ελεύθερα ενωμένα προς αμοιβαίο συμφέρον σε ένα ομοσπονδιακό σύστημα, μπορούν να λάβουν τις θέσεις τους στις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. Αλλά θα πρέπει να σας προειδοποιήσω, δεν υπάρχει πολύς χρόνος. Προς το παρόν υπάρχει χώρος να αναπνεύσουμε. Τα κανόνια έχουν σταματήσει να πυροβολούν. Οι μάχες έχουν σταματήσει. Αλλά δεν έχουν σταματήσει οι κίνδυνοι. Για να δημιουργήσουμε κάποιες Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, ή όπως αλλιώς μπορούν να ονομαστούν, πρέπει να ξεκινήσουμε τώρα. Σήμερα ζούμε κατά περίεργο και επισφαλή τρόπο κάτω από την ασπίδα, κι ακόμα θα έλεγα προστασία, της ατομικής βόμβας. Η ατομική βόμβα βρίσκεται στα χέρια ενός έθνους το οποίο γνωρίζουμε ότι δεν θα την χρησιμοποιήσει παρά μόνο για το δίκαιο και την ελευθερία, αλλά πιθανώς σε λίγα χρόνια αυτό το τρομερό μέσον καταστροφής θα διαδοθεί και η καταστροφή που θα προκαλέσει η χρήση του από διάφορα έθνη σε σύγκρουση δεν θα φέρει το τέλος σε αυτό που αποκαλούμε πολιτισμό αλλά ίσως και στον ίδιο τον πλανήτη. Τώρα θα συνοψίσω τις προτάσεις που βρίσκονται ενώπιόν σας. Ο σταθερός μας στόχος πρέπει να είναι η οικοδόμηση και η ενδυνάμωση του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών. Υπό και εντός αυτής της έννοιας του κόσμου πρέπει να αναδημιουργήσουμε την Ευρωπαϊκή οικογένεια σε μια περιφερειακή δομή που ονομάζεται, που μπορεί να είναι, Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, και το πρώτο πρακτικό βήμα θα είναι η δημιουργία ενός Συμβουλίου της Ευρώπης. Εάν αρχικά όλα τα κράτη της Ευρώπης δεν είναι διατεθειμένα ή δεν μπορούν να συμμετάσχουν στην Ένωση, θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να προχωρήσουμε στην σύνδεση και συνδυασμό όσων είναι διατεθειμένα και μπορούν. Η σωτηρία των απλών ανθρώπων κάθε φυλής και κάθε χώρας από τον πόλεμο και τη σκλαβιά πρέπει να εδραιωθεί σε στέρεα θεμέλια και πρέπει να δημιουργηθεί με την προθυμία όλων των ανδρών και γυναικών να πεθάνουν παρά να υποκύψουν στην τυραννία. Σε αυτό το επείγον έργο η Γαλλία και η Γερμανία πρέπει να ηγηθούν μαζί. Η Μεγάλη Βρετανία, η Βρετανική Κοινοπολιτεία των Εθνών, η ισχυρή Αμερική –και, είμαι σίγουρος, η Σοβιετική Ρωσία, αφού τότε όλα θα πάνε καλά– πρέπει να είναι φίλοι και υποστηρικτές της νέας Ευρώπης και πρέπει να προασπιστούν το δικαίωμα ύπαρξής της. Επομένως σας λέω «Ας εγερθεί η Ευρώπη!».[1] ― Μετάφραση: Μιμή Βασιλάκη [1] “Let Europe arise!”, κατά τον Psalm 68:1 Let God arise (KJV). ‒Σ.τ.Μ.

Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης — Ας εγερθεί η Ευρώπη!

Σύνδεση