«Το Μεγάλο Σχέδιο»: Ενωμένη Ευρώπη

Ομιλία του Ουίνστον Τσώρτσιλ στη Χάγη, στις 7 Μαΐου 1948. Στη Διάσκεψη της Χάγης, υπό την τιμητική Προεδρία του Τσώρτσιλ, έλαβαν μέρος περισσότεροι από οκτακόσιοι αντιπρόσωποι από 20 ευρωπαϊκές χώρες. Να μου επιτρέψετε πρώτα να καλωσορίσω θερμά όλους όσους έχουν συγκεντρωθεί εδώ και να τους ευχηθώ ένα παραγωγικό αποτέλεσμα στις εργασίες και τις συζητήσεις τους. Από τότε που μίλησα για αυτό το θέμα στην Ζυρίχη το 1946 και από τότε που το Βρετανικό κίνημα για την Ενωμένη Ευρώπη ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1947, τα γεγονότα διαμόρφωσαν τις υποθέσεις μας πέρα από τις προσδοκίες μας. Η αιτία ήταν προφανώς είτε ζωτικής σημασίας ή απλώς ακαδημαϊκή άσκηση. Εάν ήταν άσκηση, θα εξασθένιζε στην πορεία· αλλά αν ήταν ανάγκη ζωτικής σημασίας για την Ευρώπη και τον κόσμο σε αυτήν τη σκοτεινή στιγμή, τότε η σπίθα θα ξεκινούσε μια φωτιά που θα έκαιγε πιο λαμπερή και πιο δυνατή στις καρδιές και στο μυαλό των ανδρών και των γυναικών σε πολλές χώρες. Αυτό ακριβώς συνέβη. Σπουδαίες κυβερνήσεις συσπειρώθηκαν με όλη τους την εκτελεστική εξουσία. Η μεγάλη δημοκρατία των Ηνωμένων Πολιτειών υιοθέτησε το Σχέδιο Μάρσαλ. Δεκαέξι ευρωπαϊκά κράτη τώρα συνδέονται για οικονομικούς λόγους· πέντε έχουν συνάψει στενή οικονομική και στρατιωτική συνεργασία. Ελπίζουμε ότι σε αυτόν τον πυρήνα σύντομα θα προστεθούν οι λαοί της Σκανδιναβίας και της Ιβηρικής χερσονήσου, καθώς και της Ιταλίας, η οποία τώρα θα καταλάβει εκ νέου τη θέση της στην κοινότητα των εθνών. Όλοι όσοι εργάστηκαν και έκαναν ό,τι μπόρεσαν και ειδικά οι υπουργοί σε υπεύθυνες θέσεις –δεν πρέπει να ξεχνάμε τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν–, όπως οι κύριοι Μπέβιν,[1] Μπιντώ,[2] Σπάακ,[3] και ο Στρατηγός Μάρσαλ και άλλοι, δικαιούνται να αισθάνονται ικανοποιημένοι με την πρόοδο που σημειώθηκε και υπερήφανοι για όσα κατάφεραν. Αυτό δεν είναι ένα κίνημα κομμάτων αλλά ένα κίνημα λαών. Δεν υπάρχει χώρος για αντιζηλίες. Εάν υπάρχει ανταγωνισμός ανάμεσα στα κόμματα, ας είναι για το ποιο θα διακριθεί περισσότερο στον κοινό στόχο. Κανείς δεν μπορεί να θεωρεί ότι η Ευρώπη μπορεί να ενωθεί βάσει οποιουδήποτε κόμματος ή τομέα, ούτε ότι ένα έθνος μπορεί να προβάλει την αξίωση μιας υπέρμετρης κυριαρχίας. Πρέπει να είναι όλοι για όλους. Η Ευρώπη μπορεί να ενωθεί μόνο από την ειλικρινή επιθυμία και την κατηγορηματική έκφραση της μεγάλης πλειονότητας όλων των λαών, σε όλα τα κόμματα, σε όλες τις χώρες που αγαπούν την ελευθερία, ανεξαρτήτως από το πού ζουν και πώς ψηφίζουν. Ο Πωλ-Ανρί Σπάακ κατά την ομιλία του για τη Συνθήκη των Βρυξελλών, πρόδρομο του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, στις 17 Μαρτίου 1948. Εθνικά Αρχεία Ολλανδίας. Δεν υπάρχει λόγος να χάνουμε τον χρόνο μας σε διαμάχες για το ποιος συνέλαβε αυτή την ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης. Υπάρχουν πολλές έγκυρες σύγχρονες αναγνωρίσεις. Πολλά διάσημα ονόματα συνδέονται με την αναβίωση και την παρουσίαση αυτής της ιδέας, αλλά όλοι μας μπορούμε, νομίζω, να παραχωρήσουμε τις αξιώσεις μας στον Ερρίκο της Ναβάρρας, τον Βασιλιά της Γαλλίας, ο οποίος μαζί με τον σπουδαίο συνεργάτη του, τον Συλλύ, κατά το διάστημα 1600 και 1607, εργάστηκε για να συστήσει μια μόνιμη επιτροπή που εκπροσωπούσε τα δεκαπέντε –τώρα είμαστε δεκαέξι– κύρια Χριστιανικά Κράτη της Ευρώπης. Αυτό το σχήμα θα δρούσε ως διαιτητής για όλα τα θέματα τα οποία αφορούσαν τις θρησκευτικές διαμάχες, τα εθνικά σύνορα, τις εσωτερικές ταραχές, και την κοινή δράση εναντίον οποιουδήποτε κινδύνου από τα Ανατολικά, που εκείνη την εποχή σήμαινε τους Τούρκους. Αυτό το ονόμασε «Το Μεγάλο Σχέδιο». Μετά από εκείνο το μεγάλο χρονικό διάστημα είμαστε οι υπηρέτες αυτού του Μεγάλου Σχεδίου. Αυτή η Διάσκεψη συγκέντρωσε ηγέτες της σκέψης και της δράσης από όλες τις ελεύθερες χώρες της Ευρώπης. Πολιτικοί από όλα τα πολιτικά κόμματα, ηγετικές προσωπικότητες από όλες τις Εκκλησίες, διαπρεπείς συγγραφείς, εκπρόσωποι των επαγγελμάτων, δικηγόροι, βιομήχανοι και εξέχοντες συνδικαλιστές βρίσκονται εδώ. Στην πραγματικότητα μια αντιπροσωπευτική ομάδα των πιο θεμελιωδών στοιχείων της πολιτικής, βιομηχανικής, πολιτιστικής και πνευματικής ζωής της Ευρώπης παρευρίσκεται τώρα σε αυτή την ιστορική αίθουσα. Και παρ’ όλο που ο καθένας έχει προσκληθεί με την ατομική του ιδιότητα, αυτή η Διάσκεψη, με τα συμπεράσματα στα οποία μπορεί να καταλήξει, δικαιούται να ισχυρίζεται ότι είναι η φωνή της Ευρώπης. Ήρθε πράγματι η ώρα να υψωθεί αυτή η φωνή πάνω στο σκηνικό χάους και κατάπτωσης που προκάλεσαν οι αδικίες και τα μίση του παρελθόντος, και ανάμεσα στους κινδύνους που μας περιβάλλουν στο παρόν και επισκιάζουν το μέλλον. Θα σώσουμε τους εαυτούς μας από τους κινδύνους που πλησιάζουν μόνο αν λησμονήσουμε τα μίση του παρελθόντος και αφήσουμε τις εθνικές εχθροπάθειες και εκδικήσεις να χαθούν, σβήνοντας σταδιακά τα σύνορα και τα εμπόδια που επιδεινώνουν και παγιώνουν τις διαφορές μας, για να χαιρόμαστε όλοι μαζί τον μεγαλειώδη θησαυρό της λογοτεχνίας, του έρωτα, της ηθικής, της σκέψης και της ανεκτικότητας που ανήκουν σε όλους μας, και ο οποίος είναι η πραγματική κληρονομιά της Ευρώπης, έκφραση της ιδιοφυίας της και της τιμής της, τις οποίες όμως έχουμε σχεδόν αποβάλει με τις διαμάχες μας, τους παραλογισμούς μας, τους τρομακτικούς πολέμους και τις απάνθρωπες και φρικτές πράξεις που πηγάζουν από τον πόλεμο και τους τυράννους. Πράγματι αρμόζει αυτή η πρώτη Διάσκεψη της Ευρώπης να λαμβάνει χώρα στην Ολλανδία, η οποία, μαζί με τους γείτονές της από την ομάδα Μπενελούξ [Βέλγιο, Λουξεμβούργο], ήδη οδηγεί με το παράδειγμά της, και εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας για τη φιλοξενία και τη στήριξή της. Και να αναφέρω επίσης εδώ με πόσο ιδιαίτερο ενδιαφέρον και θέρμη χαιρετίζουμε την παρουσία της Πριγκίπισσας Τζουλιάνας και του Πρίγκιπα Μπέρνχαρντ οι οποίοι ήρθαν με τόση προθυμία να συμμετάσχουν μαζί μας στην εναρκτήρια συνεδρίαση. Πράγματι η Μπενελούξ, αυτός ο ευτυχής καινούργιος όρος, είναι ταυτόχρονα πρότυπο και πρωτοπόρος για την άμεση πορεία μας. Το Κίνημα για την Ευρωπαϊκή ενότητα πρέπει να είναι μια θετική δύναμη, που αντλεί την ισχύ της από την αίσθηση των κοινών μας πνευματικών αξιών. Είναι μια δυναμική έκφραση της δημοκρατικής πίστης που βασίζεται σε ηθικές έννοιες και εμπνέεται από μια αίσθηση αποστολής. Στο κέντρο του κινήματός μας υπάρχει η ιδέα ενός Χάρτη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που διαφυλάσσει η ελευθερία και στηρίζει το δίκαιο. Είναι αδύνατο να διαχωριστούν η οικονομία και η άμυνα από την γενική πολιτική δομή. Η αμοιβαία βοήθεια στο οικονομικό πεδίο και η από κοινού στρατιωτική άμυνα πρέπει αναπόφευκτα να συνοδευτούν βήμα βήμα από μια παράλληλη πολιτική στενότερης πολιτικής ενότητας. Είναι αλήθεια πως αυτό περιλαμβάνει κάποια θυσία ή συγχώνευση εθνικής κυριαρχίας. Αλλά είναι επίσης δυνατό και όχι λιγότερο ευχάριστο να το βλέπουμε σαν την προοδευτική ανάληψη μεγαλύτερης κυριαρχίας από όλες τις συμμετέχουσες χώρες, που μόνο αυτή μπορεί να προστατεύσει τα διαφορετικά και ξεχωριστά έθιμα και χαρακτηριστικά και τις εθνικές παραδόσεις τους, τα οποία σίγουρα όλα τους θα χαθούν για πάντα αν τεθούν υπό ολοκληρωτικά συστήματα, είτε πρόκειται για Ναζιστικά, Φασιστικά ή Κομμουνιστικά. Κάποτε δήλωσα ότι ήταν υπερήφανη αποστολή των νικητών εθνών να πάρουν τους Γερμανούς από το χέρι και να τους οδηγήσουν πίσω στην Ευρωπαϊκή οικογένεια, και χαίρομαι που κάποιοι από τους πιο διαπρεπείς και ισχυρούς Γάλλους έχουν μιλήσει με αυτόν τον τρόπο. Για να ανοικοδομήσουμε την Ευρώπη από τα ερείπιά της και για να λάμψει και πάλι το φως της στον κόσμο, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να κατακτήσουμε τους εαυτούς μας. Μόνο με αυτόν τον τρόπο, το θεϊκό, με τις θαυμάσιες μεταλλάξεις του στα υλικά πράγματα, θα μπορέσει να επιστρέψει στην καθημερινή μας ζωή. Η Ευρώπη απαιτεί όλα όσα οι Γάλλοι, όλα όσα οι Γερμανοί και όλα όσα ο καθένας από εμάς μπορεί να δώσει. Επομένως καλωσορίζω τη Γερμανική αποστολή, την οποία προσκαλέσαμε ανάμεσά μας. Για εμάς το Γερμανικό πρόβλημα είναι η αποκατάσταση της οικονομικής ζωής της Γερμανίας και η αναβίωση της ιστορικής δόξας της Γερμανικής φυλής χωρίς να εκθέσουμε τους γείτονες και τους εαυτούς μας σε κάποια ανοικοδόμηση ή επαναβεβαίωση της στρατιωτικής της ισχύος από την οποία ακόμα φέρουμε ουλές. Η Ενωμένη Ευρώπη παρέχει τη μοναδική λύση σε αυτό το διμερές πρόβλημα και είναι επίσης η λύση που μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς καθυστέρηση. Είναι απαραίτητο οι εκτελεστικές εξουσίες (κυβερνήσεις) των δεκαέξι χωρών που σχετίζονται με τους σκοπούς του Σχεδίου Μάρσαλ να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες διευθετήσεις. Αυτές προς το παρόν μπορούν να εφαρμοστούν σε ό,τι ονομάζεται Δυτική Ευρώπη. Τους ευχόμαστε το καλύτερο και θα τις στηρίξουμε όλες πιστά· αλλά ο στόχος μας δεν περιορίζεται στη Δυτική Ευρώπη. Δεν θέλουμε τίποτα λιγότερο από όλη την Ευρώπη. Επιφανείς εξόριστοι από την Τσεχοσλοβακία, και σχεδόν όλα τα έθνη της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς επίσης και από την Ισπανία, είναι παρόντες εδώ. Στοχεύουμε στην μελλοντική συμμετοχή όλων των Ευρωπαϊκών λαών των οποίων η κοινωνία και ο τρόπος ζωής, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις διαφορετικές απόψεις σε διάφορες χώρες, συνάδουν με έναν Χάρτη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και με την ειλικρινή έκφραση της ελεύθερης δημοκρατίας. Καλωσορίζουμε κάθε χώρα όπου η κυβέρνηση ανήκει στον λαό και όχι ο λαός στην κυβέρνηση. Δεν φταίνε όσοι έχουν συγκεντρωθεί εδώ σήμερα, ούτε οι Κυβερνήσεις που συμμετέχουν στο Σχέδιο Μάρσαλ ή στη Δυτική Ένωση, και σίγουρα δεν φταίνε οι Ηνωμένες Πολιτείες που η ενότητα της Ευρώπης δεν μπορεί να ολοκληρωθεί επί του παρόντος. Όλα τα κράτη της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, εκτός από την Ελλάδα, είναι αναγκασμένα να μείνουν μακριά από μας και στα περισσότερα δεν τους επιτρέπεται να εκφραστούν μέσω ελεύθερων δημοκρατικών εκλογικών διαδικασιών. Ο στόχος μας δεν πρέπει να είναι τίποτα λιγότερο από την ένωση ολόκληρης της Ευρώπης και προσβλέπουμε με σιγουριά στην ημέρα που αυτή η ένωση θα επιτευχθεί. Ανησυχούσα στην αρχή μήπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής αντιμετώπιζαν με εχθρότητα την ιδέα των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης. Αλλά χαίρομαι που η μεγάλη Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ηγεσίας της είναι υπεράνω τέτοιων διαθέσεων. Πρέπει να είμαστε όλοι ευγνώμονες ενώ παρευρισκόμαστε εδώ για το ότι το έθνος που βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου λόγω του μεγέθους του, της δυναμικής και της ισχύος του, δεν δείχνει έλλειψη σε αυτές τις ιδιότητες μεγαλείου και ηθικής από τις οποίες εξαρτάται η επίδοση των μεγάλων κρατών. Αντί να εχθρεύεται τη δημιουργία της Ενωμένης Ευρώπης, ο Αμερικανικός λαός καλωσορίζει και υποστηρίζει σθεναρά την αναβίωση αυτού που αποκαλούνταν Παλαιός Κόσμος, τώρα σε πλήρη συνεργασία με τον Νέο. Τίποτα από αυτά που κάνουμε ή σχεδιάζουμε να κάνουμε δεν έρχεται σε σύγκρουση με την ανώτατη Αρχή ενός διεθνούς οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών. Αντιθέτως πάντοτε πίστευα, όπως διακήρυξα και στη διάρκεια του πολέμου, πως ένα Συμβούλιο της Ευρώπης θα ήταν ένα υπεξούσιο αλλά και απαραίτητο μέλος αυτού του παγκόσμιου Οργανισμού. Εκείνη την εποχή, που με βάρυναν μεγάλες υπευθυνότητες, θεωρούσα πως έπρεπε να υπάρχουν πολλά περιφερειακά συμβούλια, σεβαστά στην ανεξαρτησία τους αλλά υποβοηθητικού χαρακτήρα και ότι αυτά θα έπρεπε να αποτελούν τους μεγάλους πυλώνες στους οποίους θα στηριζόταν ο γαλήνια επιβλητικός παγκόσμιος Οργανισμός. Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνταν οι ελπίδες και οι σκέψεις μου πριν από τρία ή τέσσερα χρόνια. Για να χρησιμοποιήσω ένα παράδειγμα από το στρατιωτικό πεδίο που λόγω των σκληρών μας εμπειριών είναι πολύ οικείο σε όλους μας, ο σχεδιασμός του παγκόσμιου οργανισμού μπορεί να είχε ακολουθήσει το σύστημα τριών ή περισσότερων ομάδων στρατών –στη συγκεκριμένη περίπτωση στρατών ειρήνης– υπό ένα ανώτατο επιτελείο. Επομένως έβλεπα την τεράστια Σοβιετική Ένωση να δημιουργεί μία από αυτές τις ομάδες. Το Συμβούλιο της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία είναι συνδεδεμένη με την Αυτοκρατορία της και την Κοινοπολιτεία της, θα ήταν μια δεύτερη. Τρίτον, υπήρχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες με τις αδελφές δημοκρατίες της στο Δυτικό Ημισφαίριο με όλες τις μεγάλες σφαίρες ενδιαφέροντος και επιρροής τους. Στην πιθανή αυτή εικόνα που σχημάτισα στο μυαλό μου ενώ έγινε βέβαιη η νίκη στον πόλεμο, υπήρχε η ελπίδα πως κάθε μια από αυτές τις υπέροχες ομάδες κρατών και εθνών των οποίων οι υποθέσεις φυσικά κάποιες φορές θα επικαλύπτονταν, θα διευθετούσαν μόνες τους ένα μεγάλο αριθμό διαφορών και δυσκολιών, που τώρα καταλήγουν στον ανώτατο παγκόσμιο οργανισμό, και ότι πολύ λιγότερες, αλλά ωστόσο πολύ πιο ισχυρές προσωπικότητες θα τις αντιπροσώπευαν στις συνόδους κορυφής. Υπήρχε επίσης η ελπίδα ότι θα συναντιούνταν όχι σε έναν, ας πούμε, ασφυκτικά γεμάτο Πύργο της Βαβέλ, αλλά στην κορυφή ενός βουνού όπου όλα θα ήταν ήσυχα και ήρεμα, και από τον οποίο θα μπορούσε να παρουσιαστεί το μεγάλο όραμα του κόσμου με όλα τα πράγματα στην δέουσα αναλογία τους. Όπως έγραψε ο ποιητής Μπλέικ Πάνω από τα ταραγμένα σιντριβάνια του Χρόνου Πάνω από τα μεγάλα βουνά του Ατλαντικού Ψηλά μέσα στον χρυσαφένιο μου οίκο. Σε ένα βαθμό τα γεγονότα κινήθηκαν προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά όχι στο πνεύμα ή στη μορφή που χρειαζόταν. Το δυτικό ημισφαίριο ήδη παρουσιάζεται σαν μια ομάδα. Εδώ στη Χάγη συναντιόμαστε για να βοηθήσουμε τις διάφορες κυβερνήσεις μας να δημιουργήσουν τη νέα Ευρώπη. Αλλά όλοι μας θλιβόμαστε κι έχουμε σαστίσει και κινδυνεύουμε από τη διχαστική στάση και πολιτική του τρίτου μεγάλου και ισότιμου εταίρου, χωρίς την ενεργή βοήθεια του οποίου ο διεθνής οργανισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει, ούτε η σκιά του πολέμου μπορεί να φύγει από τις καρδιές και το μυαλό των ανθρώπων και των εθνών. Πρέπει να βάλουμε τα δυνατά μας για να δημιουργήσουμε και να συνδυάσουμε τις μεγάλες περιφερειακές οντότητες που έχουμε τη δύναμη να επηρεάσουμε και πρέπει να προσπαθήσουμε, υπηρετώντας με υπομονή και πίστη, να προετοιμαστούμε για την ημέρα όπου θα υπάρχει αποτελεσματική παγκόσμια κυβέρνηση που θα βασίζεται στις κύριες ομάδες της ανθρωπότητας. Επομένως, για εμάς και όσους συμμετέχουν στον πολιτισμό μας και στην επιθυμία μας για ειρήνη και παγκόσμια κυβέρνηση, υπάρχει μόνο ένα καθήκον και σύνθημα: Επιμένετε. Αυτή είναι η προσταγή που θα πρέπει να μας καθοδηγεί σε αυτή τη Διάσκεψη. Επιμένετε σύμφωνα με όλες τις κύριες γραμμές που έγιναν ξεκάθαρες και μας έχουν εντυπωθεί από τις πικρές εμπειρίες που βιώσαμε. Επιμένετε προς αυτούς τους στόχους που όλη η σοφία και η έμπνευση του παρελθόντος κατέστησαν ολοφάνερους: Επιμένετε. Έχω την αίσθηση ότι μετά από τον δεύτερο Τριακονταετή Πόλεμο, γιατί περί αυτού πρόκειται, από τον οποίο μόλις περάσαμε, η ανθρωπότητα χρειάζεται και αναζητεί με περίοδο ανάπαυσης. Εξάλλου, τόσο λίγα ζητάνε τα εκατομμύρια νοικοκυριά της Ευρώπης που εκπροσωπούνται σήμερα εδώ. Τι είναι αυτό που όλοι αυτοί οι μεροκαματιάρηδες, οι επαγγελματίες, οι στρατιώτες, οι καλλιεργητές γης ζητάνε, αξίζουν και μπορεί να οδηγηθούν να απαιτήσουν; Δεν είναι μια δίκαιη ευκαιρία να δημιουργήσουν ένα σπίτι, να θερίσουν τους καρπούς του κόπου τους, να αγαπήσουν τις γυναίκες τους, να αναθρέψουν τα παιδιά τους με αξιοπρέπεια και να ζήσουν με ειρήνη και ασφάλεια χωρίς φόβο και εκφοβισμό ή το τερατώδες βάρος των εκμεταλλεύσεων, όπως κι αν μπορεί να τους επιβληθεί αυτό; Αυτό λαχταρά η καρδιά τους. Κι αυτό οφείλουμε να κερδίσουμε για αυτούς. Ο Πρόεδρος Ρούζβελτ αναφέρθηκε στις Τέσσερις Ελευθερίες,[4] αλλά αυτή που έχει σήμερα περισσότερη σημασία είναι η Ελευθερία από τον Φόβο. Γιατί να πρέπει να βασανίζονται όλες αυτές οι σκληρά εργαζόμενες οικογένειες, πρώτα σε προηγούμενες εποχές, από δυναστικές και θρησκευτικές διαμάχες, έπειτα από εθνικιστικές φιλοδοξίες, και τελικά από τον ιδεολογικό φανατισμό; Γιατί πρέπει να στρατεύονται και να ρίχνονται ο ένας εναντίον του άλλου από μορφές ολοκληρωτικής τυραννίας με ποικίλες ονομασίες, τις οποίες υποδαυλίζουν διαβολικοί άνθρωποι που χτίζουν τη δική τους κυριαρχία πάνω στη δυστυχία και την υποδούλωση των συνανθρώπων τους; Γιατί πρέπει τόσα εκατομμύρια ταπεινών νοικοκυριών στην Ευρώπη, ναι, και μεγάλο μέρος του διαφωτισμού της και της κουλτούρας της, να κάθονται και να τρέμουν με τον φόβο του χτυπήματος του αστυνομικού στην πόρτα; Αυτή είναι η ερώτηση που πρέπει να απαντήσουμε εδώ. Αυτή είναι η ερώτηση που ίσως έχουμε τη δύναμη να απαντήσουμε εδώ. Εξάλλου η Ευρώπη πρέπει να εγερθεί και να σταθεί στο δικό της μεγαλείο, την πίστη και την αρετή, για να αντιμετωπίσει όλες τις μορφές τυραννίας, παλαιές και σύγχρονες, Ναζιστικές και Κομμουνιστικές, μόνο με ανίκητες δυνάμεις, και αν ισχυροποιηθεί εγκαίρως δεν θα μπορεί να αμφισβητηθεί ποτέ ξανά. Στις 9 Μαΐου 1948, στο περιθώριο του Συνεδρίου του Ευρωπαϊκού Κινήματος που είχε πραγματοποιηθεί στη Χάγη τις προηγούμενες ημέρες, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ σχηματίζει το σήμα V της νίκης σε μια μεγάλη συγκέντρωση 40.000 ανθρώπων στην πλατεία Νταμ του Άμστερνταμ. © Communauté Εuropéenne Είμαι υπερήφανος για αυτή τη Διάσκεψη. Δεν πρέπει να αρκεστούμε σε καλοπροαίρετους πλατειασμούς και γενικότητες. Οι δυνάμεις μας μπορεί να είναι περιορισμένες αλλά γνωρίζουμε και πρέπει να επιβεβαιώσουμε αυτό που εννοούμε και αυτό που θέλουμε. Από την άλλη δεν θα ήταν σοφό αυτή την κρίσιμη ώρα να εμπλακούμε σε κοπιαστικές απόπειρες να χαράξουμε δύσκαμπτες συνταγματικές δομές. Αυτό είναι ένα μεταγενέστερο στάδιο και σε αυτό πρέπει να αναλάβουν την ηγεσία οι κυβερνήσεις σε απάντηση αναμφίβολα στις παρορμήσεις μας, και σε πολλές περιπτώσεις στις δικές τους αντιλήψεις. Βρισκόμαστε εδώ για να βάλουμε τα θεμέλια στα οποία θα μπορούν να σταθούν οι πολιτικοί των δυτικών δημοκρατιών, και να δημιουργήσουμε ένα θετικό κλίμα για τις αποφάσεις στις οποίες μπορεί να οδηγηθούν. Σε εμάς που δεν ασκούμε την εξουσία των κυβερνήσεων δεν αρμόζει να αντιμετωπίσουμε ο ένας τον άλλο ή τον κόσμο με δραστικές φόρμουλες ή λεπτομερείς διευθετήσεις. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές απόψεις οι οποίες πρέπει να βρουν ένα σημείο σύγκλισης. Εμείς στη Βρετανία πρέπει να κινηθούμε σε αρμονία με τους σπουδαίους εταίρους μας στην Κοινοπολιτεία, οι οποίοι, δεν έχω αμφιβολία, αν και μας χωρίζουν ωκεανοί, συμμερίζονται τις φιλοδοξίες μας και παρακολουθούν με μεγάλη προσοχή τον τρόπο σκέψης μας. Αλλά η υπερβολική βιασύνη, όπως και η υπερβολική τελειοποίηση, θα εμπόδιζε και δεν θα βοηθούσε την άμεση αποστολή που πρέπει να φέρουμε εις πέρας. Ωστόσο δεν πρέπει να αποχωρήσουμε χωρίς ένα θετικό βήμα μπροστά. Το καθήκον που έχουμε μπροστά μας σε αυτή τη Διάσκεψη δεν είναι μονάχα να υψώσουμε την φωνή της Ενωμένης Ευρώπης κατά τη διάρκεια των λίγων ημερών που είμαστε μαζί. Πρέπει εδώ και τώρα να αποφασίσουμε με τον έναν ή τον άλλο τρόπο τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Συνέλευσης που θα επιτρέψει σε αυτή τη φωνή να ακούγεται συνεχώς και, είμαστε σίγουροι, με αυξανόμενη αποδοχή από όλες τις ελεύθερες χώρες αυτής της ηπείρου. Η υψηλή και σοβαρή ευθύνη μιας Ευρώπης που προσπαθεί να αναγεννηθεί μας βαρύνει αυτό το απόγευμα σε τούτη τη Διάσκεψη. Αν επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να ασχοληθούν και να ανακατευτούν με μικροπρέπειες και μικροδιαφορές, εάν δεν καταφέρουμε να βλέπουμε καθαρά ή να επιδείξουμε θάρρος στην πράξη, μια πολύτιμη ευκαιρία μπορεί να χαθεί για πάντα. Αλλά αν προσπαθήσουμε από κοινού και αν εκμεταλλευτούμε την τύχη και τη συντροφικότητα –και θα χρειαστούμε όλη τη συντροφικότητα και όχι λίγη τύχη για να προχωρήσουμε μαζί κατ’ αυτόν τον τρόπο– και να γαντζωθούμε γερά από τις μεγαλύτερες ελπίδες της ανθρωπότητας, τότε ίσως να προχωρήσουμε σε μια πιο ευτυχισμένη, φωτεινή εποχή, όπου όλα τα μικρά παιδιά που τώρα μεγαλώνουν σε αυτόν τον βασανισμένο κόσμο δεν θα είναι ούτε νικητές ούτε ηττημένοι των πρόσκαιρων θριάμβων της μιας χώρας εναντίον της άλλης στην αιματοβαμμένη αναταραχή του καταστροφικού πολέμου, αλλά κληρονόμοι όλων των θησαυρών του παρελθόντος και κύριοι όλης της επιστήμης, της αφθονίας και της δόξας του μέλλοντος. ― Μετάφραση-σημειώσεις: Μιμή Βασιλάκη [1] Έρνεστ Μπέβιν (Ernest Bevin,1881-1951). Διετέλεσε υπουργός Εργασίας και υπουργός στρατιωτικής υπηρεσίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και υπουργός Εξωτερικών μετά τη λήξη του πολέμου έως τον θάνατό του. Από τους πρωτεργάτες της ίδρυσης του ΝΑΤΟ. [2] Ζορζ Μπιντώ (Georges Bidault, 1899-1983). Ηγετικό στέλεχος της γαλλικής αντίστασης κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δύο φορές πρωθυπουργός και τρεις φορές υπουργός Εξωτερικών. [3] Ο Πολ-Ανρί Σπάακ (Paul-Henri Spaak, 1899-1972), εκ των πρωτεργατών της ένωσης της Ευρώπης. Είχε φυλακιστεί από τους Γερμανούς κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών της εξόριστης βελγικής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά τον πόλεμο υπήρξε υπουργός Εξωτερικών και Πρωθυπουργός, πρόεδρος της πρώτης ολομέλειας των Ηνωμένων Εθνών (1946) και γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ (1957-1961). Διετέλεσε πρόεδρος της ομάδας που προετοίμασε τις Συνθήκες της Ρώμης (1957) με στις οποίες ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) το 1958. [4] «Τέσσερις Ελευθερίες»: ελευθερία του λόγου, ελευθερία της θρησκευτικής πίστης, ελευθερία από την ένδεια, και ελευθερία από τον φόβο. https://www.fdrlibrary.org/four-freedoms

«Το Μεγάλο Σχέδιο»: Ενωμένη Ευρώπη

Σύνδεση