ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Βισέντε Ουιδόβρο με τη δεύτερη σύζυγό του Χιμένα Αμουνάτεγκι στο Παρίσι το 1930. Εθνική Βιβλιοθήκη της Χιλής.

Ο Αλταζώρ ή Υψιέραξ του Βισέντε Ουιδόβρο είναι ένα έπος αντι-ηρωικό και ταυτόχρονα ηρωικo-κωμικό, με την έννοια της παρωδίας.

Χαροπαλεύει ο τελευταίος ποιητής / Τα σήμαντρα χτυπάνε των ηπείρων / Και ξεψυχά η σελήνη κουβαλώντας τη νύχτα της / Κι ο ήλιος βγάζει την ημέρα από την τσέπη του / Το νέο πανηγυρικό τοπίο ανοίγει μάτια / Κι από τη γη διαβαίνει προς τους αστερισμούς / Της ποίησης η κηδεία / … / Πρέπει να αναστήσουμε τις γλώσσες / Με γέλια ηχηρά / Με βαγόνια τα χάχανα / Με βραχυκυκλωμένες προτάσεις / Και με κατακλυσμούς μέσ’ στη γραμματική.

Ένα ανάλογο «τέλος της παραλογοτεχνίας» στα εικαστικά. Η έκθεση του 1991, στο ΜοΜΑ επισημοποιούσε μιαν αμφίδρομη σχέση υψηλής-χαμηλής τέχνης. Η έκθεση του 1997 στην Royal Academy of Arts (βλ. αφίσα παρακάτω) «το τερμάτιζε», κατά το κοινώς λεγόμενο. Καμιά διάκριση υψηλής τέχνης και απειροτεχνίας. Στις ακρωτηριασμένες κούκλες (βλ. τελευταία εικόνα) των Chapman (1994), οφειλόταν ο ίδιος σεβασμός προς τις χαλκογραφίες του Γκόγια (1814) για τις πολεμικές σφαγές.

Μέχρι να διανύσουμε τη δεκαετία του 1980, κάθε αναγνώστης αναγορευόταν σε συγγραφέα. Από μεταφορικό, το σχήμα δεν άργησε να εξελιχθεί σε κυριολεξία. Οι άλλοτε ευάριθμες λέσχες ανάγνωσης πολλαπλασιάστηκαν σε εκκολαπτήρια συγγραφέων και τα «μαθήματα δημιουργικής γραφής» έγιναν περιζήτητα. Πλέον, όποιος διαβάσει μερικά βιβλία γράφει αμέσως ένα δικό του, ψάχνει εκδότη να του το τυπώσει και, στις δυο τελευταίες δεκαετίες, σίγουρα βρίσκει κάποιον. Σε κάθε νέα γνωριμία, αντί των «καρτ ντε βιζίτ» είναι πιο πιθανό να ανταλλάσσονται λογοτεχνήματα. («–Να το τελευταίο μου μυθιστόρημα –Ιδού η πιο πρόσφατη ποιητική μου συλλογή»!)

ἡ σταλινοφιλία τῶν δυτικῶν διανοουμένων κατὰ τὸν Μεσοπόλεμο
[Σχόλιο στο επεισόδιο της «Εθνικής Βιβλιοθήκης»]
Μερικές σκέψεις για τέσσερα ροϊδικά κείμενα της δεκαετίας του 1870