Τεύχος 5ο, Μάρτιος 2010

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

SOS! Καταιγισμός ιδεών στην Ακαδημία Αθηνών

Από τον Ηλία Κανέλλη
Ακαδημία  Αθηνών – Κέντρον Ερεύνης Επιστημονικών Όρων και Νεολογισμών,Δελτίο επιστημονικής ορολογίας και νεολογισμών, διπλό τεύχος 9-10, επιμέλεια Αναστασία Χριστοφίδου, Αθήνα 2009, σελ. 476
ARB_5_roWebΑν βάλετε τη λέξη backup στον μεταφραστή της Google, η μηχανή θα σας δώσει αμέσως την ερμηνεία στα ελληνικά. Backup σημαίνει εφεδρικός. Αν πάντως τα φτύσει ο σκληρός δίσκος του λάπτοπ σας (που μπορείτε να τον πείτε και φορητό υπολογιστή –αλλά για να είστε ακριβέστερος, εξαρτάται τι μηχανάκι έχετε, θα σας καταλάβουν, και με μεγαλύτερη ακρίβεια, έστω κι αν μιλήσετε για νόουτ μπουκ ή, ακόμα, οι εκλεκτικοί, και για Μακ Μπουκ)– ο τεχνικός το πρώτο πράγμα που θα σας ρωτήσει είναι αν έχετε κάνει μπακ-απ. Ούτε για εφεδρείες θα σας μιλήσει ούτε θα ψάξει να βρει μια ελληνικούρα για να σας πει αυτό που όλοι συνηθίσαμε να καταλαβαίνουμε με τον καιρό στις καθημερινές μας συναλλαγές.

Περιεχόμενα 5ου τεύχους, Μάρτιος 2010

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email
Διάλογος
Γράφουν οι Τζίνα Πολίτη, Χαράλαμπος Ε. Μαραβέλιας, Πέτρος Μακρής-Στάικος, Δημήτρης Κάζης
Δημήτρης  Κωνστάντιος: Ο άνθρωπος που έβαλε  το Βυζαντινό Μουσείο στο χάρτη 
Αποχαιρετισμός από την ARB
SOS! Καταιγισμός ιδεών στην Ακαδημία Αθηνών
Γράφει  ο Ηλίας Κανέλλης
Υπάρχει πιθανότητα να πάρει κάποτε το Νόμπελ Λογοτεχνίας ο Μπομπ Ντίλαν;
Γράφει  ο Δημήτρης Δουλγερίδης
Πώς διέψευσε ο Νέρων τον δυσφημιστή γελωτοποιό του λίγο πριν αποδημήσει. Ρώμη, 68 μ.Χ.
Ποίημα  της Παυλίνας Μάρβιν
O Χόλντεν Κώλφηλντ κι εγώ
Γράφει  ο Χρήστος Χωμενίδης
Εισαγωγή  στην κοινωνιολογία του ποδοσφαίρου
Γράφει  ο Μιχάλης Σηφάκης
Η γλώσσα, η εθνική εικόνα και η πολιτισμική  «καθαρότητα»
Γράφει  η Άννα Φραγκουδάκη
Προάγγελος  του Διαφωτισμού – Η νέα  μετάφραση στα ελληνικά του Δον Κιχότε
Γράφει  η Κατερίνα Σχινά
Παλίρροια
Ποίημα της Δανάης Σιώζιου
Νουάρ, θρησκεία, οικογένεια – και καλοί  μπάτσοι
Γράφει  ο Φίλιππος Φιλίππου
Η Ιστορία  επί της Οθόνης
Γράφει  ο Δημήτρης Πλάντζος
Το μυστικό  της ελληνικότητας
Γράφει  ο Δημήτρης Παπανικολάου
Αποφάσεις πολέμου, θριάμβου και καταστροφής
Γράφει  ο Στράτος Ν. Δορδανάς
Η διεθνής  κρίση, η ελληνική, οι συλλογικές ευθύνες  και ο Επιμηθέας
Γράφει  ο Τάσος Γιαννίτσης
Τι (άλλο) είν’ η πατρίδα μας
Γράφει  ο Δημήτρης Ραυτόπουλος
Ένας  γενναίος νέος κόσμος – Νανοτεχνολογία και οι νέες μορφές άνθρακα
Γράφει  ο Αναστάσιος Βάρβογλης
Εμμονή
Ποίημα της Κυόκο Κισίντα
Η Λώρα στη χώρα των θαυμάτων – Ο Χρήστος Χρυσόπουλος και το παράλογο
Γράφει  η Τίνα Μανδηλαρά
Στο κέντρο του απόλυτου Κακού
Γράφει η Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου
Φάκελος Siemens: Από τη «διαπλοκή» στο «δίκτυο»
Γράφει  ο Λεωνίδας Λουλούδης
Ο σχοινοβάτης
Ποίημα του Φάνη Μούλιου
Λεωνίδας  Κύρκος: Ο αιθεροβάμων ρεαλιστής
Γράφει  ο Διονύσης Γουσέτης 
Σχέδιο  εξωφύλλου: ο Μπομπ  Ντίλαν από τον Κωνσταντίνο Παπαμιχαλόπουλο

Τι (άλλο) είν’ η πατρίδα μας

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

Από τον  Δημήτρη Ραυτόπουλο 

Εις το εξωτερικόν η θύελλα εναντίον της Ελλάδος  και του Τρικούπη εμαίνετο κυριολεκτικώς. […] Τα ελληνικά δάνεια εν Λονδίνω κατρακυλούσαν  διαρκώς και είχαν φθάση εις  τον πάτον. Αι ζημίαι των ξένων  ομολογιούχων ήσαν τεράστιαι. Αι κυβερνήσεις Γαλλίας και Αγγλίας είχαν οργισθή καθ’ ημών. Η γερμανική κυβέρνησις άφριζεν από θυμόν, ο γερμανικός τύπος μας επερνούσε δεκατέσσαρες γενεές, ένα σατυρικόν φύλλον του Βερολίνου εδημοσίευσε μίαν γελοιογραφίαν του βασιλέως Γεωργίου, εφίππου, με στολήν αρματολού, φέσι, πάλαν και φουστανέλλαν, είχε δε ως legende από κάτω: «Der kleine klephte», ελληνογερμανικό καλαμπούρι, ο μικρός κλέφτης, αλλά και ο μικρός λωποδύτης ταυτοχρόνως. Τα περισσότερα των ελληνικών δανείων ευρίσκοντο τότε εις χείρας γερμανικάς. Ο Κάιζερ ηπείλει να μας πνίξη1.

Δημόσια αρχεία – Το Υπουργείο Εξωτερικών οφείλει μια απάντηση

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

Layout 1

Στο προηγούμενο τεύχος της ARB, οι καθηγητές Χάγκεν Φλάισερ, Αντώνης Λιάκος και Γιάννης Στεφανίδης, με άρθρο τους, εξέθεσαν το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ιστορικοί και οι ερευνητές γενικότερα που επιδιώκουν να αποκτήσουν πρόσβαση στα δημόσια αρχεία και ειδικότερα στα ιστορικά αρχεία του Υπουργείου Εξωτερικών. «Παρά τη θέσπιση του κανόνα της τριακονταετίας από το 1998», σημείωναν, «τα ελληνικά δημόσια αρχεία, διπλωματικά και άλλα, είναι δυσπρόσιτα ή και εντελώς απρόσιτα στην έρευνα».

Η διαδικασία άδειας μελέτης των φακέλων είναι εξαιρετικά επίμοχθη. Άδεια χορηγείται, όπως επισημαίνουν, «αφού προηγουμένως ο ενδιαφερόμενος υποβάλει στη Γραμματεία της Y.Δ.I.A. έντυπη αίτηση, η οποία εξετάζεται από επιτροπή διπλωματικών υπαλλήλων που συνέρχεται το πρώτο δεκαήμερο κάθε δεύτερου μήνα, με πρόεδρο τον Διευθυντή του Διπλωματικού Γραφείου του Υπουργού και εισηγητή τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Διπλωματικού & Ιστορικού Αρχείου».

Βιώσιμες και δίκαιες συντάξεις σε μια ανοιχτή κοινωνία

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

Από τον Μάνο Ματσαγγάνη

Σε έναν διαγωνισμό για το πιο βαρετό θέμα συζήτησης το ασφαλιστικό θα διεκδικούσε με αξιώσεις το πρώτο βραβείο. Έχει όλα τα φόντα για κάτι τέτοιο. Κατ’ αρχήν, είναι ζοφερό: οι συντάξεις αφορούν μια περίοδο της ζωής που οι περισσότεροι προτιμούν να μη σκέφτονται. Έπειτα, είναι δυσνόητο: έχει διάφορες τεχνικές πλευρές που λίγοι καταλαβαίνουν και ακόμη λιγότεροι είναι σε θέση να εξηγήσουν. Τέλος, είναι καταθλιπτικό: ως προοπτική δεν φαίνεται να υπόσχεται άλλο από περικοπές και ελλείμματα.

Με βάση τα παραπάνω ίσως να μην είναι τόσο παράξενο ότι οι πολιτικοί το αποφεύγουν, ούτε ότι τα μέσα ενημέρωσης ασχολούνται με αυτό επιδερμικά, ούτε ότι η κοινή γνώμη το παρακολουθεί ζαλισμένη. Και όμως: το ασφαλιστικό βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πολιτικής διαμάχης που αγγίζει μια ολόκληρη σειρά από σύγχρονα προβλήματα – μερικά προφανή (η δημοσιονομική εξυγίανση, η φτώχεια των ηλικιωμένων), άλλα λιγότερο προφανή (η θέση της γυναίκας, οι προοπτικές των νέων, τα δικαιώματα των μεταναστών).

Περί ιχθύων

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

Από τον Σπύρο  Σφενδουράκη

Shubin Neil, Το ψάρι μέσα μας. Κάτοπτρο, Αθήνα 2009, σελ. 304

Σέτσινγκ  Φρανκ, Ειδήσεις από ένα άγνωστο σύμπαν, Καστανιώτη, Αθήνα 2009, σελ. 608

Στις αρχές του 2010 ανακοινώθηκε η εύρεση ιχνών από τετράποδο ηλικίας περίπου 398 εκατομμυρίων ετών (Niedźwiedzki et al. 2010. Nature 463: 43-48). Η παρουσία αυτή μεταθέτει την πρώτη εμφάνιση των τετραπόδων (δηλαδή, των χερσόβιων σπονδυλωτών: αμφίβια, ερπετά, πουλιά και θηλαστικά) κάπου 18 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα από την περίοδο που ξέραμε μέχρι τότε. Μια τέτοια αλλαγή είναι συνηθισμένη στην παλαιοντολογία, καθώς είναι ξεκάθαρο ότι τα απολιθώματα που γνωρίζουμε δεν είναι παρά ένα ελάχιστο κλάσμα των πραγματικών οργανισμών που έζησαν στη Γη, αλλά και ένα μικρό μέρος των όσων έχουν απολιθωθεί και περιμένουν τον τυχερό παλαιοντολόγο που θα τα ανακαλύψει. Μερικές φορές οι ανακαλύψεις που μας οδηγούν να αναθεωρήσουμε σε κάποιο βαθμό τα όσα γνωρίζουμε ανακοινώνονται από τα ΜΜΕ ως συνταρακτικές ανατροπές, δημιουργώντας κάποια σύγχυση στους μη ειδικούς, αλλά και δίνοντας αφορμές για αμφισβητήσεις της εξελικτικής θεωρίας σε όσους θα επιθυμούσαν κάτι τέτοιο.