Ο «Ελαφοπόδαρος» της ΣΤΑΖΙ και ο Νίκος Κοτζιάς

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

Οι ζωές των Άλλων…

ARB_60_Akademie-VerlagΣτη φωτογραφία εικονίζεται το εξώφυλλο της πρωτότυπης (ανατολικογερμανικής) έκδοσης ενός βιβλίου που εκδόθηκε το 1976 στην DDR (Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας) επί δικτατορίας Χόνεκερ, με συγγραφέα μεταξύ άλλων τον Νίκο Κοτζιά. Εκδόθηκε από τον ανατολικογερμανικό κρατικό-κομματικό εκδοτικό οίκο Akademie Verlag.[1] Το θέμα του βιβλίου είναι η αποδόμηση (από σκληρή ορθόδοξη σκοπιά) της θεωρίας ενός γνωστού φιλοσόφου της Σχολής της Φρανκφούρτης, του ΆλφρεντΖον-Ρέτελ.[2] Δηλαδή ο εν λόγω τόμος πρέπει να ιδωθεί στο πλαίσιο της ανατολικογερμανικής κρατικής προπαγάνδας στον τομέα της φιλοσοφίας. Τίτλος του: DerautonomeIntellekt(Ο Αυτόνομος [sic] Νους),με υπότιτλο AlfredSohn-RethelskritischeLiquidierungdermaterialistischenDialektikundErkenntnistheorie, δηλαδή Η «κριτική» εκκαθάριση της ματεριαλιστικής [υλιστικής] Διαλεκτικής και Γνωσιοθεωρίας από τον Άλφρεντ Ζον-Ρέτελ». Να σημειώσουμε ότι η λέξη εκκαθάριση (liquidation), είναι ο όρος των σταλινικών εκκαθαρίσεων (Liquidierung) και αντιστρατεύεται την λογική ενός φιλοσοφικού έργου.[3] Τόσο είχε προχωρήσει η σταλινική γλώσσα στην καθημερινή σκέψη, και σε τόσο «προχωρημένα» έργα συνέβαλλε και ο Ν. Κοτζιάς.

Περιεχόμενα 60ού τεύχους, Μάρτιος 2015

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

ARB_60_cover_webARB, Όταν τίποτε δεν ντρέπεσαι – ούτε τη γελοιοποίηση!
ARB, Η μάχη ζωής ή θανάτου της ARB — Ευχαριστούμε όσους μας συμπαραστέκονται
Υπερασπιζόμαστε τον κριτικό λόγο
Κείμενο συμπαράστασης στην ARB και πρώτες υπογραφές (για την δίωξη από Ν. Κοτζιά)
Δημήτρης Ραυτόπουλος, Λόγος ανήθικος και κυνικός
Τσέσλαβ Μίλος, Δέκα ποιήματα. Μετάφραση από τα πολωνικά: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου
ARB, Ο «Ελαφοπόδαρος» της ΣΤΑΖΙ και ο Νίκος Κοτζιάς — Οι ζωές των Άλλων…
ARB, Γράμμα σ’ έναν νέο –πενηντάρη και βάλε– ποιητή — Εγεννήθη υμίν (ετεροχρονισμένος) ποιητής ή Όταν υβριστής του Μίλος γράφει ποίηση
Ομοσπονδιακό Ίδρυμα για Ιστορία Δικτατορίας DDR, Η δράση του Μάνφρεντ Μπουρ («Ελαφοπόδαρου»)
Λεωνίδας Χατζηπροδρομίδης, Μανές Σπέρμπερ: Η μοναξιά ως θρίαμβος του ανθρώπου
Ρόναλντ Ντουόρκιν (Ronald Dworkin), Το δικαίωμα να διακωμωδείς
ARB, Ο Dworkin στο πειρατικό
Μαρκ Λίλα (Mark Lilla), Η Γαλλία φλέγεται
Κωνσταντίνος Ξανθόπουλος, Οκτωβριάνα — Αλληγορία και αμφισημία του ακτιβισμού στα χρόνια ’60
Ευριπίδης Γαραντούδης, Αναστάσιος Δρίβας: ένας μεταιχμιακός μοντέρνος ποιητής
Φρήμαν Ντάισον (Freeman Dyson), Οπενχάιμερ: Η μορφή της μεγαλοφυΐας
Θάνος Βερέμης, Τζ. Μ. Γ. Τέρνερ
Πέτρος Μαρτινίδης, «Το στυλ είναι ο ίδιος ο άνθρωπος»
Πήτερ Μάκριτζ (Peter Mackridge), Ένα μεγάλο επίτευγμα: Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών
Μανώλης Βασιλάκης, Τo Λεξικό και τα λεξικογραφήματα
Παναγιώτης Δασκαλόπουλος, Ο Γ. Π. Σαββίδης πάει σινεμά

Σχέδιο εξωφύλλου: ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης από τον Κωνσταντίνο Παπαμιχαλόπουλο. 

Υπερασπιζόμαστε τον κριτικό λόγο

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

putin-kotzias-dugin-color

Εδώ και πέντε χρόνια o νυν υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς απειλεί την καταξιωμένη για την ποιότητα και το κύρος της Athens Review of Books, έχοντας υποβάλει αγωγή αστικής αποζημίωσης. Με αυτήν ζητεί «αποζημίωση» 250. 000 ευρώ εξαιτίας της δημοσίευσης μιας επιστολής αναγνώστη ο οποίος τον χαρακτήριζε ως «τον πιο ακραίο και φανατικό, σκληρό και αμείλικτο κνίτη της γενιάς μας/του, έναν πραγματικό γκαουλάιτερ του σταλινισμού», δηλαδή φανατικό προπαγανδιστή των αλήστου μνήμης σταλινικών καθεστώτων (Γιαρουζέλσκι, Χόνεκερ, Μπρέζνιεφ κ.λπ.). O Ν. Κοτζιάς υπέβαλε αυτή την αγωγή, τη στιγμή που είναι, μεταξύ άλλων, ο συγγραφέας του προπαγανδιστικού βιβλίου «Η Πολωνία κι εμείς» υπέρ της σταλινικής στρατιωτικής δικτατορίας στην Πολωνία το 1982. Δεν θεωρούμε περιττό να σημειώσουμε ότι με αυτόν τον τρόπο ο «ενάγων» προφανέστατα επεδίωκε, το 2010 που υπέβαλε τη αγωγή, να μην γίνονται αναφορές στο παρελθόν του ως σκληρού προπαγανδιστή των σταλινικών καθεστώτων, καθώς τότε ήταν στενός συνεργάτης, ήδη από το 1996, του Γιώργου Παπανδρέου.

Λόγος ανήθικος και κυνικός

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email
DIMITRIS-RAYTOPOULOS-low24.2.15

Ο Δημήτρης Ραυτόπουλος σε σκίτσο του Κωνσταντίνου Παπαμιχαλόπουλου

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ

«Ήμουν στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ. Έγραψα κατ’ εντολήν του κόμματός μου πράγματα, π.χ. για την Πολωνία, τα οποία ήταν ανοησίες»

(Νίκος Κοτζιάς, συνέντευξη στο DerSpiegel, 9 Φεβρουαρίου 2015)

Το πρώτο που βλέπει κανείς σ’ αυτή την ομολογία είναι η κατάχρηση της ανοησίας. Θυμήθηκα τον απλό λόγο του Καμύ (στην “Πανούκλα”), ότι «η ανοησία επιμένει πάντα». Γιατί…

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε το δικαίωμα στο λάθος και την επιείκεια στην ανοησία· με την προϋπόθεση όμως ότι ο διαπράξας λάθος ή ανοησία αναγνωρίζει την ευθύνη του, μεταμελείται ειλικρινά και επανορθώνει. Όταν, αντίθετα, αρνείται την προσωπική του ευθύνη και επιχειρεί να τη φορτώσει σε άλλους, τότε προσθέτει στα ανομήματά του εκείνα της ανευθυνότητας, της ανανδρίας ή ανεντιμότητας και του κυνισμού.

«Έγραψα κατ’ εντολήν του κόμματός μου…». Τι έγραψε; «Ανοησίες», λέει, που του υπαγόρευαν άλλοι. Έγραψε, λοιπόν, ενσυνειδήτως, ανοησίες (αφού δεν θεωρεί εαυτόν ανόητον), αλλά ταυτόχρονα διατηρεί δι’ εαυτόν την ανευθυνότητα, την αθωότητα. Και κατηγορεί το κόμμα τού οποίου υπήρξε διευθυντικό στέλεχος, όπως δηλώνει, ως ανήθικο: του έδωσε εντολή να γράφει ανοησίες.

Δεν θυμάμαι να έχω δει λόγο πιο ανήθικο και κυνικό. Συναισθάνομαι, βέβαια, με τη δέουσα συντριβή, ότι όλα αυτά, η ηθική, η πνευματική ευθύνη, η αλήθεια, η αξιοπρέπεια του λόγου κ.τ.λ. είναι μικροαστικά κατάλοιπα, που δεν ισχύουν για έναν επαναστάτη, οπαδό της ένοπλης βίας και του λόγου με μπότες, θαυμαστή του σταλινικού ολοκληρωτισμού, σαν αυτόν που περιγράφει επιγραμματικά η Χάνα Άρεντ (στις “Αρχές του Ολοκληρωτισμού”): «Ο ιδανικός άνθρωπος του ολοκληρωτικού βασιλείου δεν είναι ούτε ο πεπεισμένος ναζί, ούτε ο πεπεισμένος κομμουνιστής· είναι εκείνος για τον οποίο δεν υπάρχει η διάκριση μεταξύ γεγονότος και φαντασίας, η διάκριση ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα».

Θα πρόσθετα και τη διάκριση ανάμεσα στη σκέψη και την ανοησία.

Ανακοίνωση ΕΣΗΕΑ για αγωγή Κοτζιά εναντίον Athens Review

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

esiea17.2.15

Ο τυποκτόνος νόμος δεν θα αποτρέψει τους δημοσιογράφους από την άσκηση του καθήκοντος

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ, με αφορμή την αγωγή του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά κατά της «Athens Review of Books», η οποία πρόκειται να εκδικαστεί στο Εφετείο της Αθήνας, ζητεί για άλλη μια φορά την κατάργηση του τυποκτόνου νόμου 1178/81, ώστε να παύσει, επιτέλους, η βιομηχανία αγωγών που μοναδικό σκοπό έχουν να πλήξουν την ελευθερία του Τύπου. Με την αγωγή ζητείται να καταβληθεί το ποσό των 250.000 ευρώ, ως αστική αποζημίωση για δημοσίευση επιστολής αναγνώστη.
Διακηρύσσουμε προς πάσα κατεύθυνση, ότι ο τυποκτόνος νόμος δεν πρόκειται ούτε και τώρα να τρομάξει τους δημοσιογράφους, ούτε να τους αποτρέψει από την εκπλήρωση του καθήκοντός τους, που είναι η ενημέρωση των πολιτών.

Η ΕΣΗΕΑ σε κάθε περίπτωση ζητεί να αποσυρθούν οι αγωγές αυτές, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προβεβλημένα πολιτικά πρόσωπα. Τα θέματα, που προκύπτουν από την δημόσια κριτική, δεν πρέπει να λύνονται στις αίθουσες των Δικαστηρίων.

16.02.2015

[ΕΣΗΕΑ]

Διανοούμενοι, τυραννίες και εξουσία

FacebookTwitterLinkedInGoogle+Email

Από τον Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλο στην Καθημερινή

ARB_56_Mark_Lilla-webMARK LILLA
Η σαγήνη των Συρακουσών. Διανοούμενοι στην πολιτική
μετ.: Χρ. Μεντζαλίρα
εκδ. The Athens Review of Books, σελ. 328

Από τις παλιότερες και μάλλον διαρκέστερες φαντασιώσεις των απανταχού φιλοσόφων είναι να γίνουν κάποια στιγμή οι σύμβουλοι του πρίγκιπα. Η μοναξιά του ερευνητικού εργαστηρίου είναι συχνά ανυπόφορη – πρέπει να το παραδεχτούμε. Η δε φαντασίωση να εφαρμόσουν «στην πράξη» τις ιδέες τους, είναι εξαιρετικά θελκτική. Το δέλεαρ της εξουσίας λίγους αφήνει ασυγκίνητους.

Κι ωστόσο, όλες αυτές οι τόσο ανθρώπινες αδυναμίες δεν αρκούν για να εξηγήσουν ένα από τα μεγάλα αινίγματα του 20ού αιώνα: γιατί ορισμένοι από τους σημαντικότερους διανοουμένους -για το έργο των οποίων τρέφει κανείς απεριόριστο θαυμασμό- λάθεψαν τόσο πολύ στις επιλογές των καθεστώτων που επέλεξαν να στηρίξουν; Τι ήταν π.χ. αυτό που έκανε τον κορυφαίο στοχαστή της μεσοπολεμικής Γερμανίας, τον Μάρτιν Χάιντεγκερ, να βλέπει στο πρόσωπο του Χίτλερ τον αναμορφωτή της χώρας του, και όταν τον ρωτούσαν σχετικά οι έκπληκτοι φίλοι του, να τους απαντάει συνεπαρμένος με τον ναζιστή ηγέτη: «μα έχεις δει τι όμορφα χέρια έχει»;