Category Archives: τεύχος4

Δημόσια αρχεία – Το Υπουργείο Εξωτερικών οφείλει μια απάντηση

Layout 1

Στο προηγούμενο τεύχος της ARB, οι καθηγητές Χάγκεν Φλάισερ, Αντώνης Λιάκος και Γιάννης Στεφανίδης, με άρθρο τους, εξέθεσαν το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ιστορικοί και οι ερευνητές γενικότερα που επιδιώκουν να αποκτήσουν πρόσβαση στα δημόσια αρχεία και ειδικότερα στα ιστορικά αρχεία του Υπουργείου Εξωτερικών. «Παρά τη θέσπιση του κανόνα της τριακονταετίας από το 1998», σημείωναν, «τα ελληνικά δημόσια αρχεία, διπλωματικά και άλλα, είναι δυσπρόσιτα ή και εντελώς απρόσιτα στην έρευνα».

Η διαδικασία άδειας μελέτης των φακέλων είναι εξαιρετικά επίμοχθη. Άδεια χορηγείται, όπως επισημαίνουν, «αφού προηγουμένως ο ενδιαφερόμενος υποβάλει στη Γραμματεία της Y.Δ.I.A. έντυπη αίτηση, η οποία εξετάζεται από επιτροπή διπλωματικών υπαλλήλων που συνέρχεται το πρώτο δεκαήμερο κάθε δεύτερου μήνα, με πρόεδρο τον Διευθυντή του Διπλωματικού Γραφείου του Υπουργού και εισηγητή τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Διπλωματικού & Ιστορικού Αρχείου».

Βιώσιμες και δίκαιες συντάξεις σε μια ανοιχτή κοινωνία

Από τον Μάνο Ματσαγγάνη

Σε έναν διαγωνισμό για το πιο βαρετό θέμα συζήτησης το ασφαλιστικό θα διεκδικούσε με αξιώσεις το πρώτο βραβείο. Έχει όλα τα φόντα για κάτι τέτοιο. Κατ’ αρχήν, είναι ζοφερό: οι συντάξεις αφορούν μια περίοδο της ζωής που οι περισσότεροι προτιμούν να μη σκέφτονται. Έπειτα, είναι δυσνόητο: έχει διάφορες τεχνικές πλευρές που λίγοι καταλαβαίνουν και ακόμη λιγότεροι είναι σε θέση να εξηγήσουν. Τέλος, είναι καταθλιπτικό: ως προοπτική δεν φαίνεται να υπόσχεται άλλο από περικοπές και ελλείμματα.

Με βάση τα παραπάνω ίσως να μην είναι τόσο παράξενο ότι οι πολιτικοί το αποφεύγουν, ούτε ότι τα μέσα ενημέρωσης ασχολούνται με αυτό επιδερμικά, ούτε ότι η κοινή γνώμη το παρακολουθεί ζαλισμένη. Και όμως: το ασφαλιστικό βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πολιτικής διαμάχης που αγγίζει μια ολόκληρη σειρά από σύγχρονα προβλήματα – μερικά προφανή (η δημοσιονομική εξυγίανση, η φτώχεια των ηλικιωμένων), άλλα λιγότερο προφανή (η θέση της γυναίκας, οι προοπτικές των νέων, τα δικαιώματα των μεταναστών).

Περί ιχθύων

Από τον Σπύρο  Σφενδουράκη

Shubin Neil, Το ψάρι μέσα μας. Κάτοπτρο, Αθήνα 2009, σελ. 304

Σέτσινγκ  Φρανκ, Ειδήσεις από ένα άγνωστο σύμπαν, Καστανιώτη, Αθήνα 2009, σελ. 608

Στις αρχές του 2010 ανακοινώθηκε η εύρεση ιχνών από τετράποδο ηλικίας περίπου 398 εκατομμυρίων ετών (Niedźwiedzki et al. 2010. Nature 463: 43-48). Η παρουσία αυτή μεταθέτει την πρώτη εμφάνιση των τετραπόδων (δηλαδή, των χερσόβιων σπονδυλωτών: αμφίβια, ερπετά, πουλιά και θηλαστικά) κάπου 18 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα από την περίοδο που ξέραμε μέχρι τότε. Μια τέτοια αλλαγή είναι συνηθισμένη στην παλαιοντολογία, καθώς είναι ξεκάθαρο ότι τα απολιθώματα που γνωρίζουμε δεν είναι παρά ένα ελάχιστο κλάσμα των πραγματικών οργανισμών που έζησαν στη Γη, αλλά και ένα μικρό μέρος των όσων έχουν απολιθωθεί και περιμένουν τον τυχερό παλαιοντολόγο που θα τα ανακαλύψει. Μερικές φορές οι ανακαλύψεις που μας οδηγούν να αναθεωρήσουμε σε κάποιο βαθμό τα όσα γνωρίζουμε ανακοινώνονται από τα ΜΜΕ ως συνταρακτικές ανατροπές, δημιουργώντας κάποια σύγχυση στους μη ειδικούς, αλλά και δίνοντας αφορμές για αμφισβητήσεις της εξελικτικής θεωρίας σε όσους θα επιθυμούσαν κάτι τέτοιο.