Category Archives: Τεύχη

Περιεχόμενα 59ου τεύχους, Φεβρουάριος 2015

ARB_59-cover-webΜανώλης Βασιλάκης, Η ελίτ της καθυστέρησης Oι «φωτογραφίες» του Σεραφείμ Φυντανίδη
ARB, Τότε που ο Ν. Κοτζιάς ήταν γκαουλάιτερ προπαγάνδας δύο σταλινικών δικτατοριών «Στη Μόσχα! Στην Μόσχα!»
— Η ARB ενημέρωσε περί Κοτζιά τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ
Τζορτζ Σόρος, Μια Νέα Πολιτική για τη σωτηρία της Ουκρανίας
Μαρκ Λίλα, Γαλλία: Το έδαφος κινείται
Ελληνική Πρωτοβουλία: Νέες υπογραφές για πολιτική ένωση της Ευρωζώνης
Μίνα Μωραΐτου, Φανταστικά τοπία της Δύσης στην Ανατολή
Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, «Λυπάμαι που ποτέ δεν είχα τη δική μου βιβλιοθήκη»
Μόρτιμερ Τζ. Άντλερ, Πώς να σημειώνουμε σ’ ένα βιβλίο. Μετάφραση Χ.Ε. Μαραβέλιας
Χριστίνα Μπάνου, Οι μεταμορφώσεις του βιβλίου από την Αναγέννηση έως την ψηφιακή εποχή
Πέτρος Μαρτινίδης, Με όριο το άπειρο
Αντρέα Σροθ, Eνδοχώρα της ψυχής
Σάββας Μιχαήλ, Τέχνη και Τρέλα — Το έργο της απουσίας
Λεωνίδας Χατζηπροδρομίδης, Η επιβολή του τραγικού ως γιορτή της ασημαντότητας
Δημήτρης Καργιώτης, Κούντερα «ύστερου ύφους»
Μάρθα Βασιλειάδη, Η φαντασμαγορία του Τίποτα
Μαρκέτα Στρνάντοβα, Ο Κούντερα και οι ταυτότητές του
Μίλτος Φραγκόπουλος, Το αρχέγονο και το μοντέρνο
Τάμσιν Σω, Παιδιά θαύματα;
Λύντια Τρίχα, Βλάσης Γαβριηλίδης
Μιχαήλ Πασχάλης, Η αλληλογραφία του Ανδρέα Κάλβου

Σχέδιο εξωφύλλου: Ο Μίλαν Κούντερα από τον Κωνσταντίνο Παπαμιχαλόπουλο

Ντάνιελ Μέντελσον

Ο κριτικός στοχασμός του ανθρώπου των γραμμάτων

ARB_58-mendelsohnΑπό τον ΒΑΣΙΛΗ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟ

Ο στοχασμός σημαδεύει ένα στόχο. Ο στοχαστής εστιάζει τη σκέψη του σε ένα σαφώς καθορισμένο στόχο. Συλλογίζεται με θεωρητική διάθεση συγκεκριμένα φαινόμενα ή γενικά ζητήματα τοποθετώντας τα σε καλλιτεχνικά, φιλοσοφικά, πολιτικά και άλλα συμφραζόμενα. Αντλεί από τομείς οργανωμένης γνώσης και σέβεται τους κανόνες της συστηματικής έρευνας. Τον διακρίνουν υψηλός προβληματισμός και διαλεκτική προσέγγιση. Τον διαπνέει μια αίσθηση ευθύνης απέναντι στα έργα και τους δέκτες τους. Ο στοχαστής είναι συγκροτημένος, και με την σειρά του συγκροτεί.

Ο στοχαστικός λόγος δεν αναπτύχθηκε στην κριτική και δοκιμιογραφία της νεώτερης Ελλάδας. Αυτή η διαπίστωση είναι κοινή, όμως τόσο απωθημένη που αξίζει να επαναλαμβάνεται. Δεν υπάρχει τέτοιος λόγος διότι τον απέρριψε η αγορά και τον επισκίασε η λογοτεχνία. Για παράδειγμα, σήμερα η κριτική σκέψη περιορίζεται στον σχολιασμό (Ζήρας, Θεοδοσοπούλου, Κοτζιά, Κουτσουρέλης, Μαρωνίτης) και την δημοσιογραφία (Καλαμαράς, Μπακουνάκης, Μπογδάνος, Πιμπλής, Σελλά). (Υπάρχουν κάποιες αξιόλογες επιστημονικές επιδόσεις σε διάφορους κλάδους, όμως αυτές προορίζονται για τους ειδικούς). Αυτό που απουσιάζει και από τον σχολιασμό και από την δημοσιογραφία είναι το πιο βασικό, η διανόηση. Το έθνος αισθάνεται και φαντασιώνεται, δεν στοχάζεται.

Σταθερότητα και ευημερία στη Νομισματική Ένωση

ARB_58-draghiΑπό τον ΜΑΡΙΟ ΝΤΡΑΓΚΙ

 

1.

Συχνά θεωρούμε λανθασμένα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση –και η ζώνη του ευρώ– είναι οικονομικές ενώσεις που δεν στηρίζονται σε πολιτική ένωση. Αυτό αντανακλά μια βαθιά παρανόηση για το τι σημαίνει οικονομική ένωση: είναι από τη φύση της πολιτική.

Η Ενιαία Αγορά είναι η ίδια ένα πολιτικό κατασκεύασμα που δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς τις κατάλληλες πολιτικές δομές. Μια ισχυρή αρχή ανταγωνισμού έχει ανάγκη από ένα εκτελεστικό όργανο για να εφαρμόζει την πολιτική ανταγωνισμού, έναν νομοθέτη για να συντάσσει τους νόμους που την διέπουν και έναν δικαστικό λειτουργό για να επιλύει τις διαμάχες που προκύπτουν με βάση την ισχύουσα νομοθεσία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι όλοι θεσμοί που εκπληρώνουν αυτές τις λειτουργίες.[1]

Περιεχόμενα 58ου τεύχους, Ιανουάριος 2015

ARB_58-coverΜάριο Ντράγκι (Mario Draghi), Σταθερότητα και ευημερία στη Νομισματική Ένωση
Βασίλης Λαμπρόπουλος, Ντάνιελ Μέντελσον — Ο κριτικός στοχασμός του ανθρώπου των γραμμάτων
Μιχάλης Αρφαράς, Το Μεγάλο Χρυσό Δωμάτιο του Κωνσταντίνου Παπαμιχαλόπουλου
Μίλτος Φραγκόπουλος, Σκέψεις με αφορμή ένα έργο εν προόδω — «Μόνο για χάρη των απελπισμένων μας έχει δοθεί η ελπίδα», ή μικρές σωστικές ραψωδίες ενός κατεστραμμένου κόσμου
Νικήτας Σινιόσογλου, Βυζάντιο ντεκαφεϊνέ;
Μαρία Βερδιάκη, Λογοτεχνικό κέντρο και περιφέρεια: Το μεσοπολεμικό Ηράκλειο
Περικλής Σ. Βαλλιάνος, Για μια φιλελεύθερη αριστερά
Σταύρος Ζουμπουλάκης, Από την κοινωνιολογική ουδετερότητα στην προσωπική πνευματική πρόταση
Γιώργος Χ. Παπαδόπουλος, Εσμέν ici — Ψυχολογικό δράμασε τρεις πράξεις
Βίκτωρ Ιβάνοβιτς, Ο Σίμων Μπολίβαρ άνευ «θεολογίας»
Πέτρος Μαρτινίδης, Η σοφή διευθέτηση της αταξίας
Γιώργος Στασινόπουλος, Μεταξύ δύο Κρίσεων: Η ιστορία της Τραπέζης της Ελλάδος

Για την πολιτική ένωση της Ευρωζώνης

ARB_57-europe1

Τον περασμένο Απρίλιο δημοσιεύσαμε το κείμενο της Ελληνικής πρωτοβουλίας «Για μια πολιτική ένωση της Ευρωζώνης»[1], με το οποίο οι υπογράφοντες δεν εδήλωναν απλώς ότι στηρίζουν τις πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν από Γερμανούς και Γάλλους συναδέλφους τους, αλλά ότι θα συνεισφέρουν με τη σειρά τους με προτάσεις χρήσιμες στην κοινή προσπάθεια. Σήμερα η ARB, η οποία υιοθέτησε και στήριξε αυτή την προσπάθεια από την αρχή, δημοσιεύει ολόκληρο το κείμενο με αυτές τις προτάσεις της ελληνικής πλευράς.

Υπογράφουμε το κείμενο αυτό με σκοπό να συνεισφέρουμε στον διάλογο που έχουν ξεκινήσει Γάλλοι και Γερμανοί επιστήμονες με τρία Μανιφέστα για την πολιτική ένωση της Ευρωζώνης.[2] Υπογράφουμε ως πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μιας χώρας που υφίσταται τις σκληρότερες συνέπειες από την κρίση, για την οποία η ίδια δεν είναι άμοιρη ευθυνών. Με βάση την παρόμοια εμπειρία και άλλων χωρών της Ευρώπης, το κείμενό μας προτείνει κυρίως τις πολιτικές που θεωρούμε αναγκαίες προκειμένου να αντιστραφεί η οικονομική, κοινωνική και πολιτική κρίση που σήμερα απειλεί με διάλυση την Ευρωπαϊκή Ένωση και να περιοριστούν στο μέλλον τα σφάλματα που την επέφεραν.

Τα θεμέλια του δικαίου

Ρόναλντ Ντουόρκιν (R. Dworkin)

ARB_57_Dworkin

Ρόναλντ Ντουόρκιν, σκίτσο του Κωνσταντίνου Παπαμιχαλόπουλου

Από τον ΝΙΚΟ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟ

Ο Έλμερ Πάλμερ γνώριζε ότι ο παππούς του, Φράνσις Πάλμερ, είχε συντάξει διαθήκη με την οποία τον όριζε κληρονόμο του, αφήνοντάς του το μεγαλύτερο τμήμα της αξιόλογης περιουσίας του. Επειδή ανησυχούσε ότι ο παππούς του θα άλλαζε τη διαθήκη, και ήθελε σε κάθε περίπτωση να αποκτήσει αμέσως την περιουσία, ο Έλμερ σκότωσε τον παππού με δηλητήριο. Στην περίφημη ιστορική υπόθεση Ριγκς κατά Πάλμερ[1] –την οποία διδάσκονται και σήμερα όλοι οι φοιτητές νομικής στην Αμερική– το Εφετείο της Νέας Υόρκης κλήθηκε να κρίνει αν η κληρονομιά είχε νομίμως περιέλθει στον Έλμερ με το θάνατο του παππού του.